Tradycja i magia przy wspólnym stole

W przygotowania do wigilijnej kolacji warto włączyć młodszych domowników, którzy uczestnicząc we wspólnym gotowaniu będą mieli wyjątkową okazję na poznanie tradycji i rodzinnych, pilnie strzeżonych przepisów na barszcz wigilijny czy pierogi oraz dowiedzieć się jak wygląda właściwa i zbilansowana dieta. Przekazując dzieciom zasady prawidłowego odżywiania, już od najmłodszych lat wykształcamy w nich nawyki żywieniowe, które zaprocentują w przyszłości. Jest to idea, którą realizuje tegoroczny program edukacyjny „Lubella inspiruje i edukuje”. Jego celem jest edukacja uczniów polskich szkół podstawowych i gimnazjów na temat roli produktów zbożowych w codziennej diecie oraz uświadomienie im, jak ważną rolę odgrywają one w odżywianiu.

Świąteczne przygotowania

Istotnym elementem przygotowań do Świąt jest wcześniejsze zaplanowanie menu i prac w kuchni. Potrawy przygotowane samodzielnie w domu będą smaczne i wartościowe. Niektóre z dań, które tradycyjnie przyrządzamy w okresie Bożego Narodzenia wymagają nieco wcześniejszego przygotowania. Na przykład, pieczenie pierniczków możemy zaplanować na kilka dni, a nawet tygodni wcześniej. Tradycyjny staropolski przepis na ich przygotowanie opiera swój skład na mące pszennej i żytniej, które poddaje się procesowi dojrzewania. Mąka pszenna jest źródłem witamin: z grupy B, D, E, K, PP oraz składników mineralnych: sodu, wapnia, potasu, magnezu, fosforu, siarki i żelaza. Natomiast mąka żytnia zawiera witaminy: z grupy B, A, E, PP oraz składniki mineralne takie jak: żelazo, wapń i potas. Możemy wykorzystać mąkę z pełnego przemiału, która zawiera jeszcze więcej wymienionych, cennych składników. Ciasto powinno zawierać również miód, który wspiera naszą odporność, a przyprawy takie jak: cynamon, imbir, gałka muszkatołowa, anyż, kardamon, goździki, pieprz i ziele angielskie wspomagają działania antyoksydacyjne. Dzięki swojemu wyrazistemu smakowi przyprawy te pobudzają nasz metabolizm, a cynamon dodatkowo posiada działanie obniżające poziom cukru we krwi.

Wigilijne dania

Daniem, często rozpoczynającym wigilijną kolację są tradycyjne „uszka”, przygotowywane z ciasta pierogowego. Stanowią one nieodzowny element czerwonego barszczu – za sprawą bogatych w żelazo, witaminy z grupy B i foliany buraków uznawany jest za jedną z najzdrowszych zup.
W wielu domach nie wyobrażamy sobie wigilijnego stołu bez pierogów. Tradycyjne ciasto przygotowywane jest z mąki pszennej, nadziewane farszem z kapusty kiszonej i grzybów. Danie to, prócz potrzebnej energii dostarcza nam znaczącą ilość witaminy C, wpływającą pozytywnie na odporność w zimowe dni. Alternatywą dla tradycyjnego przepisu może być przygotowanie pierogów z mąki pszennej pełnoziarnistej. Takie ciasto będzie bogate w błonnik, składniki mineralne i witaminy oraz będzie posiadać niższy indeks glikemiczny, dzięki czemu zapewni nam energię na dłużej.
Na wigilijny stół często podaje się także różnego rodzaju kasze, mające przynieść dostatek i zdrowie wszystkim domownikom. Kasze zawierają dużo błonnika i dostarczają wielu cennych składników mineralnych i witamin – magnezu, cynku, żelaza, potasu oraz witamin z grupy B, które wpływają pozytywnie na wygląd skóry, włosów i paznokci, zapobiegają rozdrażnieniu, bezsenności i poprawiają zdolność koncentracji. Nic więc dziwnego, że to właśnie ten produkt stał się świątecznym symbolem obfitości. Niewątpliwie na szczególną uwagę zasługuje również kasza jęczmienna, która jest znakomitym źródłem białka i błonnika. Zawiera fitozwiązki, które wpływają na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi oraz przeciwutleniacze odpowiedzialne m.in. za działanie przeciwwirusowe i przeciwzapalne.
Prostym i smacznym daniem są łazanki z kapustą i grzybami. Przygotowywane na bazie makaronu o specjalnym kształcie kwadratów, dostarczają nam energii i wpływają pozytywnie na nasze samopoczucie.
Zaś pod koniec wigilijnej wieczerzy wielu z nas z niecierpliwością czeka na kluski z makiem. Do ich przygotowania sprawdzi się makaron w kształcie kokardek, który nie tylko będzie stanowił wartościową bazę dania, ale także urozmaici je wizualnie. Dodatek miodu i bakalii sprawi, że oprócz cennej energii dostarczymy sobie antyoksydantów, które wpływają na naszą odporność.

Rodzinne tradycje

Wigilijnym zwyczajem jest spróbowanie każdego z przygotowanych na ten wieczór dań. Pamiętajmy jednak, by w tym szczególnym dniu ze względu na liczbę serwowanych potraw spożywać je w mniejszych porcjach, dopasowanych do naszych możliwości. Warto wiedzieć, że dania mączne takie jak pierogi, czy uszka możemy zamrozić i w ciągu roku jedząc je wspominać świąteczną atmosferę. W tym wyjątkowym biesiadowaniu należy również pamiętać o aktywności fizycznej. Spacer w bliskimi to doskonały pomysł, by aktywnie spędzić świąteczny czas z bliskimi.
Anna Różyk, dietetyk