Chochołów – Drewniana Perła Podhala przenosi nas w czasie

Wieś znana przede wszystkim z wyjątkowego zespołu drewnianych domów. Stanowi unikatowy przykład góralskiej architektury, przyciągając turystów z całego świata. Spacer po Chochołowie to podróż w czasie, która przenosi nas w XIX wiek, kiedy to powstała większość budynków, które możemy dziś podziwiać.

Drewniane domy przy głównej ulicy Chochołowa. fot. Krzysztof Dęga

Większość domów w Chochołowie powstała w pierwszej połowie XIX wieku, a wiele z nich zachowało swój oryginalny wygląd do dziś. Najstarszy budynek pochodzi z 1798 roku i jest jednym z nielicznych przykładów architektury drewnianej tak dobrze zachowanej w Polsce. Co ciekawe, wszystkie domy we wsi zostały zbudowane z drewna świerkowego, a ich konstrukcja opiera się na tradycyjnej technice zrębowej, czyli układaniu bali poziomo i łączeniu ich w narożach bez użycia gwoździ.

Jedną z najważniejszych cech domów chochołowskich jest ich jasny, niemal biały kolor, który jest efektem corocznego mycia drewnianych ścian mydłem i wodą przed Wielkanocą. Tą niezwykłą tradycję można zaobserwować właśnie w tym regionie, gdzie dbałość o estetykę i czystość drewnianych domów jest przekazywana z pokolenia na pokolenie.

Chochołów to nie tylko wieś pełna zabytków, ale także miejsce o bogatej historii. W 1846 roku miało tutaj miejsce słynne Powstanie Chochołowskie, które było jednym z lokalnych zrywów antyaustriackich podczas Wiosny Ludów. Mimo że powstanie zakończyło się porażką, jest to wydarzenie, które do dziś upamiętniają mieszkańcy wsi. Znajduje się tu Muzeum Powstania Chochołowskiego, gdzie można poznać szczegóły tego ważnego w historii regionu wydarzenia.

• Jednolita zabudowa – Chochołów jest jednym z nielicznych miejsc w Polsce, gdzie niemal wszystkie budynki pochodzą z tego samego okresu. Zachowano tu nie tylko oryginalny styl budowy, ale także jednolitą strukturę i rozmieszczenie budynków.
• Wspólnota chochołowska – Warto wspomnieć o unikalnym systemie sąsiedzkiej współpracy, który do dziś funkcjonuje w Chochołowie. Mieszkańcy wspólnie dbają o zachowanie i konserwację drewnianych domów.
• Domy-muzea – Kilka z domów w Chochołowie zostało zamienionych na prywatne muzea, w których można podziwiać oryginalne wnętrza z XIX wieku, ukazujące życie dawnych mieszkańców.

Piękne zabytkowe, drewniane domy w Chochołowie. fot. Krzysztof Dęga

Dzięki swojej unikalnej architekturze, Chochołów został wpisany na listę Pomników Historii, co czyni go jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Podhala. Najstarsze domy pochodzą z XVIII i XIX wieku i zostały uznane przez UNESCO zabytkami klasy „0”. Wieś ta jest idealnym miejscem na jednodniowy wypad z Zakopanego czy innych pobliskich miejscowości. Turyści mogą tu nie tylko podziwiać zabytkowe drewniane domy, ale także odwiedzić wspomniane wcześniej muzeum, skorzystać z lokalnych usług agroturystycznych, czy też zrelaksować się w pobliskich Termach Chochołowskich, które oferują wypoczynek w basenach termalnych z widokiem na Tatry.

Domki w Chochołowie. fot. Krzysztof Dęga

Do Chochołowa można łatwo dotrzeć samochodem lub komunikacją publiczną z Zakopanego. Warto wybrać się tam wiosną, kiedy to drewniane domy lśnią świeżością po tradycyjnym myciu, lub zimą, kiedy wieś otulona śniegiem wygląda niczym sceneria z bajki.