Achtstern – tajemnicza ośmioramienna gwiazda ukryta w złotowskim lesie. Wiedziałeś o tym?
W samym środku Złotowa, między drzewami liczącymi ponad 150 lat, kryje się niezwykła atrakcja z pruskim rodowodem. Kamień z ośmiornicą, który wskazuje strony świata — to nie przypadkowa dekoracja, lecz żywa pamiątka po jednym z największych architektów krajobrazu XIX wieku.
Gwiazda, której nie widać z góry
Kiedy spacerowicze trafiają na leśną polanę w Parku Zwierzyniec w Złotowie, często nie zdają sobie sprawy, że stoją w miejscu o wyjątkowym, historycznym znaczeniu. Otacza ich osiem ścieżek rozchodzących się promieniście we wszystkich kierunkach świata — jak ramiona gwiazdy. W centrum stoi kamień z wyrzeźbioną ośmiornicą, której odnóża wskazują właśnie te kierunki.
To właśnie jest Achtstern — z języka niemieckiego dosłownie "ośmioramienna gwiazda". W architekturze ogrodowej oznacza charakterystyczny układ dróg zbiegających się w jednym punkcie, tworzący geometryczną, gwiaździstą kompozycję widoczną wyraźnie na mapie lub planie parku.
Mieszkańcy Złotowa od lat mówią na to miejsce po prostu "ośmiornica" — i trudno o bardziej trafną nazwę. Oficjalnie to zbieg ośmiu głównych ścieżek parkowych, oznaczony malowniczym głazem. Nadleśnictwo Złotów, które zarządza parkiem, właśnie przy "ośmiornicy" urządziło leśną klasę, w której dzieci i młodzież uczą się przyrody na świeżym powietrzu.
Wielki architekt, który odcisnął swoje piętno na Złotowie
Achtstern w złotowskim Zwierzyńcu to nie przypadek ani lokalny pomysł. To znak rozpoznawczy jednego człowieka — Petera Josepha Lenné (1789–1866), nadwornego ogrodnika królów pruskich i jednego z najwybitniejszych architektów krajobrazu w historii Europy.
Lenné zaprojektował Park Sanssouci w Poczdamie, Tiergarten w Berlinie, Pfaueninsel, Park Glienicke — miejsca, które dziś są wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Pracował pod rządami trzech pruskich królów, a jego ogrody znane są na całym świecie.
Mało kto wie, że złotowski Zwierzyniec to również jego dzieło.
Park powstał w 1822 roku, gdy Złotów (wówczas Flatow) znajdował się w granicach Prus, a dobra złotowskie należały do Hohenzollernów. Lenné zaprojektował ten leśny kompleks w duchu angielskiego parku krajobrazowego — z poszanowaniem naturalnego ukształtowania terenu, meandrami ścieżek i charakterystycznym gwiaździstym zbiegnięciem alejek: Achtstern.
Jak podkreśla Muzeum Ziemi Złotowskiej, ośmiornica była znakiem rozpoznawczym Lenné — polana, od której odchodzi osiem ścieżek, pojawiała się w jego realizacjach parkowych jako swoisty podpis twórcy.
Park, który przetrwał wieki
Park Zwierzyniec liczy dziś około 100 hektarów i rozciąga się w południowo-zachodniej części Złotowa, między Jeziorem Zaleskim a Jeziorem Miejskim. Drzewostan tworzą przede wszystkim buki i dęby — drzewa w wieku od 110 do 190 lat, pozostałości puszczy, która pokrywała te tereny w średniowieczu. Rosną tu także dwa kilkusetletnie pomniki przyrody — dęby szypułkowe, w tym majestatyczna "Ewa" o obwodzie 437 cm i wysokości 30 metrów.
W parku działają Nadleśnictwo Złotów i Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej i Ekologicznej "Zwierzyniec" z zieloną klasą, zagrodą dla dzików i danieli, wolierą, stacją meteorologiczną i arboretum. Przez park wiedzie pięć ścieżek edukacyjnych: Poznawcza, Żabia, Łowiecka, Leśna i Dendrologiczna.
Co roku w pierwszym weekendzie maja odbywa się tu Złotowski Bieg Zawilca — sportowe święto całego miasta.
Jak tam dotrzeć?
Park Zwierzyniec w Złotowie jest ogólnodostępny przez cały rok, bez opłat. Achtstern — czyli "ośmiornica" — to centralny punkt parku, do którego prowadzą wszystkie główne ścieżki. To idealne miejsce na rodzinny spacer, bieg, wycieczkę rowerową lub lekcję przyrody.
📍 Nadleśnictwo Złotów, Aleja Petera Josepha Lenné 1, 77-400 Złotów