TOP 5 najlepszych miejsc w 100 km od Piły - cz. 2 | Mało kto wie, że Wojtyła wiosłował tu trzy miesiące przed konklawe

Historia rzadko przemawia tak wyraźnie jak tutaj. W promieniu stu kilometrów od Piły rozciąga się pas umocnień Wału Pomorskiego – jednej z największych linii obronnych II wojny światowej, wznoszonej przez Niemców przez całe lata trzydzieste XX wieku. Żelbetowe schrony bojowe, ziemne wały i zachowane elementy infrastruktury militarnej tworzą unikatowy, rozproszony w naturze skansen historii.

Szczególnie wymowne są fortyfikacje w okolicach Wałcza, gdzie na stoku wzgórza zamkowego w Tucznie zachowały się schrony wzniesione w latach 1934–1937. Na terenie Drawieńskiego Parku Narodowego udostępniono turystom ścieżkę dydaktyczną "Drewniany Kamień", prowadzącą do kolejnych elementów wojennej infrastruktury.

Przy trasie Złotów–Jastrowie stoi z kolei fragment wysadzonego w powietrze kolejowego mostu nad rzeką Gwdą – przez dziesięciolecia zwisa nad wodą, tworząc surową, industrialną ozdobę pośród leśnej ciszy. To miejsca, które opowiadają o historii inaczej niż jakikolwiek podręcznik – bez słów, ale z ogromną siłą.

Złotów leży zaledwie trzydzieści osiem kilometrów od Piły, a mimo to wielu mieszkańców regionu nie zna go bliżej – i to jest błąd, który warto naprawić przy najbliższej okazji. Miasto jest naturalnym punktem wejścia na Pojezierze Krajeńskie – rozległą krainę jezior, borów sosnowych i cichych łąk, której spokój i uroda mogłyby spokojnie konkurować z bardziej rozreklamowanymi zakątkami Polski. W samym Złotowie mieści się Muzeum Ziemi Złotowskiej, gdzie można poznać dzieje i tradycje historycznej Krajny.

Przez region prowadzi szlak kajakowy rzeką Rurzyca – i ta właśnie rzeka jest dla tego miejsca najpiękniejszym rozdziałem. Jej doliną w lipcu 1978 roku płynął kajakiem kardynał Karol Wojtyła, zaledwie trzy miesiące przed wyborem na papieża. Na brzegu jeziora Krąpsko Średnie stoi do dziś pamiątkowy kamień upamiętniający to historyczne wydarzenie. Z kamieni ułożono herb papieski i mosiężny napis "X. Kardynał Wojtyła – Papież Jan Paweł II wypoczywał tu w lipcu 1978 r.". Płyta ta jest prawdopodobnie pierwszym pomnikiem Jana Pawła II na świecie. Szlak wije się przez sześć wąskich jezior rynnowych w gęstych, leśnych dolinkach – to trasa, którą warto pokonać powoli, bez pośpiechu, dając się nieść łagodnemu nurtowi.

Gwda to rzeka, która zna Piłę lepiej niż niejedna stara kronika. Wypływa z Pojezierza Wałeckiego, płynie przez samo serce miasta i w Ujściu łączy swoje wody z Notecią. Na jej brzegach można podziwiać pozostałości niemieckiej linii obronnej, a malownicza, zalesiona dolina kryje w sobie pejzaże, przy których smartfon okazuje się bezsilny. Szlak wodny Gwdy to propozycja zarówno dla wprawnych kajakarzy szukających przygody, jak i dla rodzin, które chcą przeżyć wspólnie coś autentycznego.

Wyjątkowym wariantem jest Szlak Kajakowy im. Jana Pawła II rzeką Rurzyca, sąsiednią i zachwycającą rzeką Rurzyca. Trasa liczy około dwudziestu pięciu kilometrów i wiedzie przez sześć wąskich, rynnowych jezior w dolinie otulonej lasem. Pokonanie całości wymaga dwóch spokojnych dni i przynajmniej jednego noclegu pod namiotem – a to właśnie taki rodzaj wypoczynku, który zostaje w pamięci na lata. Sprzęt można wypożyczyć w licznych przystaniach kajakowych rozsiadłych wzdłuż obu rzek, w okolicach Piły i Wałcza.

Kuźnik to jedno z tych miejsc, które można mijać latami, nie wiedząc, że istnieją. Rezerwat przyrody, objęty ochroną od 1959 roku, leży w północno-zachodniej części Piły, na granicy Pojezierza Pomorskiego i Wielkopolski. Jego dziewięćdziesiąt sześć hektarów należy do najcenniejszych przyrodniczo terenów w całym regionie – a jednocześnie jest to miejsce dostępne, bezpłatne i piękne przez cały rok: wiosną, latem, jesienią i zimą.

Krajobraz rezerwatu ukształtowały lodowce tysiące lat temu. Obejmuje dwie rynny polodowcowe: rynnę jeziora Rudnickiego, przez którą przepływa rzeka Ruda, oraz rynnę Kuźniczką z jeziorkami Kuźniczek, Mały Kuźnik i Duży Kuźnik. Pomiędzy nimi wznosi się morenowe wzniesienie zwane Górą Cygańską – z jej szczytu rozciąga się rozległy widok na wodę i las, rzadki w tej części Polski. W rezerwacie można spotkać bobry, dzięcioły i zimorodki. Sama nazwa miejsca pochodzi od kuźnicy wydobywającej rudę darniową, która działała tu już w XVII stuleciu – i ta przeszłość przemysłowa nadaje miejscu dodatkowego kolorytu.

W odległości zaledwie czterdziestu pięciu kilometrów od Piły leży jedno z najstarszych miejsc pielgrzymkowych w Wielkopolsce. Górka Klasztorna to wieś, gdzie według tradycji sięgającej XI wieku czczono cudowny wizerunek Matki Bożej. Kościół i klasztor redemptorystów od stuleci przyciągają pielgrzymów z całego regionu, ale samo miejsce – z piękną doliną, rozległymi widokami na Pojezierze Krajeńskie i atmosferą skupienia – zachwyca każdego, niezależnie od przekonań.

Wycieczkę w te strony warto połączyć z odwiedzinami pobliskich miejscowości. Wysoka, leżąca kilkanaście kilometrów dalej, kryje zabytkowy kościół Kanoników Regularnych z imponującym wnętrzem. Chodzież z kolei – znana od pokoleń z manufaktury porcelany – zachwyca malowniczym Jeziorem Miejskim leżącym w samym centrum miasta; po jego tafli kursuje latem statek wycieczkowy "Chodzieżanka II", a nad brzegiem działa ośrodek rekreacyjny z kortami tenisowymi. To właśnie w Chodzieży warto zakończyć tę część podróży – filiżanką kawy przy jeziorze, może z kawałkiem lokalnego wypieku, zanim ruszy się z powrotem w stronę Piły.

Wszystkie opisane w obu częściach miejsca mieszczą się w promieniu stu kilometrów od Piły – i każde z nich jest inne. Jedno łączy je wszystkie: w Polsce Północno-Zachodniej jest o wiele więcej piękna, niż zwykliśmy zakładać. Wystarczy wsiąść w samochód, obrać kierunek i dać się zaskoczyć. Bo najlepsze podróże rzadko wymagają paszportu – czasem wystarczy godzina drogi i otwarte oczy.