Ozdabianie domów w Zalipiu wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego
Zalipie, niewielka wieś w Małopolsce, od dziesięcioleci przyciąga uwagę swoją wyjątkową sztuką malarską. Motywy kwiatowe, które zdobią domy i budynki gospodarcze, stały się symbolem tej miejscowości.
W uznaniu dla tej tradycji, została ona wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
Wpis na Krajową Listę – wielkie wyróżnienie
Decyzję o wpisaniu tradycji zdobienia gospodarstw w Zalipiu podjęła Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jak podkreśla Kazimierz Kurczab, dyrektor Muzeum Ziemi Tarnowskiej, jest to ogromne wyróżnienie dla lokalnych malarek. Wpis na listę stanowi również krok w kierunku starań o wpisanie tej tradycji na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Historia Tradycji
Początki malarstwa w Zalipiu sięgają końca XIX wieku. Pierwotnie wzory były proste – kobiety używały wapna do tworzenia geometrycznych motywów na osmolonych dymem powierzchniach. Z biegiem czasu te wzory ewoluowały w bogato zdobione kwiaty, które do dziś zachwycają swoją kolorystyką i finezją.
„Malowana Chata” – Konkurs, który utrzymuje tradycję przy życiu
Od 1948 roku odbywa się coroczny konkurs „Malowana Chata”, który wspiera kontynuację tej tradycji. Od lat 60. XX wieku konkurs zyskał na popularności, a uczestnicy zaczęli dekorować nie tylko wnętrza, ale także elewacje budynków. To właśnie wtedy powstał termin „malowanki zalipiańskie”.
Współczesne wyzwania i nowe możliwości
Choć zmieniająca się architektura wiejska oraz urbanizacja stanowią wyzwanie dla artystek, nowoczesne materiały malarskie otworzyły przed nimi nowe możliwości. Farby akrylowe i olejne pozwalają na tworzenie bardziej trwałych dzieł, co szczególnie docenia młodsze pokolenie.
Zalipie na Liście UNESCO?
Wpis na krajową listę jest pierwszym krokiem w procesie starań o wpisanie tradycji z Zalipia na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Lokalne instytucje planują podjęcie działań, które mogą przyczynić się do realizacji tego celu.
Podsumowanie
Tradycja ozdabiania domostw w Zalipiu to nie tylko element lokalnej kultury, ale także ważny symbol polskiego dziedzictwa. Wpis na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego to wielki krok w kierunku ochrony i promocji tej unikalnej sztuki.
Źródło: PAP
