Connect with us

Kultura

Tradycje i zwyczaje wielkanocne: jajko początkiem wszystkiego

Published

on

W niedzielę rano zasiądziemy do uroczystego śniadania wielkanocnego. To jedna z najważniejszych polskich tradycji. Atmosferę wspólnego ucztowania, które gęsto czerpie ze zwyczajów ludowych, budują rodzinne spotkania.

Wspólne śniadanie wielkanocne poprzedza składanie sobie życzeń. Najradośniejsze święta w roku łączą w sobie elementy religijne ze świeckimi zwyczajami. Przypadają one na okres równonocy wiosennej i według wierzeń ludowych mają magiczną noc. Dla naszych przodków były to również święta budzącej się do życia przyrody – zapowiedzią wiosny, pracy w polu i dobrych plonów.

Z celebrowaniem świąt wiązały się porządki, które miały wypędzić z domów zło i choroby. Znoszone do domów poświęcone palemki (kiedyś rózgi wierzbowe czy gałązki bukszpanu ozdobione mchem, kwiatami czy kolorowymi piórkami) włożone do wazonów chroniły mieszkania przed nieszczęściem i złośliwością sąsiadów. Połknięcie jednej bazi wróżyło zaś zdrowie i bogactwo.

Ciekawym zwyczajem było zatykanie na polach krzyżyków z gałązek palm oraz procesje konne objeżdżające granice pól, które miały przynieść urodzaj i ochronę plonów.

Wróżby i zwyczaje wielkanocne

Advertisement

Ostatnie dwa dni postu były wielkim przygotowaniem do Święta Zmartwychwstania. Wypędzano wtedy ubogie, postne jedzenie. W tym celu odprawiano np. rytuał zwany pogrzebem żuru, który polegał na rozbijaniu naczyń z zupą i pozbywaniu się jej resztek. Rozprawiano się również z rybami, szczególnie ze śledziami, które przybijano do drzwi lub drzew.

Wielka Sobota natomiast była dniem radosnego oczekiwania. Zanoszono wtedy do kościoła, przygotowane wiele dni wcześniej, pokarmy do święcenia. Od najdawniejszych czasów ze Świętami Wielkanocnymi kojarzone jest jajko, w tradycji chrześcijańskiej symbol zmartwychwstałego Chrystusa i nowego życia, w tradycji ludowej – symbol wszelkiego początku, siły, zdrowia, płodności i miłości.

Niemal wszystkie kultury przypisywały szczególne znaczenie jajku, ponieważ miało zalążek życia oraz było źródłem wszelkiego początku, energii i doskonałego kształtu. W wielu mitach to właśnie z jajka powstał świat albo z niego wyłania się istota boska.

W koszach ze święconką  znajdowały się między innymi: jaja – symbol odradzającego się życia i zwycięstwa nad śmiercią, chleb jako podstawowe pożywienie mające zagwarantować dobrobyt i powodzenie, sól chroniąca od zepsucia, chrzan dostarczający siły oraz wędlina zapewniająca zdrowie, płodność i dostatek. Obecnie święcimy tylko wybrane produkty.

Liczne wróżby wielkanocne były również związane z wodą święconą – kropienie domowników i dobytku chroniło od nieszczęść i zapewniało zdrowie. Natomiast kąpiel w rzece lub jeziorze w Wielki Czwartek zapewniała urodę i gładką cerę.

Advertisement

Jednak to właśnie jajom, które królują na wielkanocnym stole, przypisuje się najwięcej magicznych właściwości.

Zabawy nie tylko dla dzieci

Świątecznemu ucztowaniu często towarzyszą śniadaniowe zabawy wielkanocne dla wszystkich członków rodziny. Jedną z najbardziej popularnych, znaną w Polsce już w XV wieku, jest stukanie się jajkami ugotowanymi na twardo. Wygrywa ta osoba, której jajko nie popęka, a zwycięstwo wróży szczęście w nadchodzącym roku.

Grą, która wymaga precyzji, jest turlanie jajek po niewielkiej pochyłości lub torze przeszkód. Jednak najbardziej oczekiwaną zabawą jest poszukiwanie zajączka, który ukrył słodycze lub inne upominki w różnych częściach domu czy ogrodu.

News4Media/fot. Pixabay

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Kultura

Kulturalne weekendy w gminach powiatu pilskiego

Published

on

By

Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Pantaleona Szumana w Pile oraz Polish Soloists Quartet zapraszają mieszkańców do udziału w „Kulturalnych weekendach”, które  w lipcu odbędą się w gminach powiatu pilskiego. To wyjątkowy projekt, który popularyzować będzie literaturę, teatr oraz muzykę klasyczną, jako formy inspiracji do twórczego spędzania czasu wolnego.

Projekt ma być alternatywą dla wydarzeń komercyjnych. Został dofinansowany w kwocie blisko 80 tys. zł przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a środki pochodzą z Funduszu Promocji Kultury. Program jest realizowany przez Narodowe Centrum Kultury. Projekt wsparł również Powiat Pilski – Starostwo Powiatowe w Pile, a wydarzenia odbędą się pod Honorowym Patronatem Starosty Pilskiego Eligiusza Komarowskiego.

Zaplanowano łącznie 13 wydarzeń artystycznych, w tym.
– 7 plenerowych spektakli teatralnych: Teatru Falkoshow , „O Szewczyku co Smoka Wawelskiego pokonał”, „O Rybaku i złotej rybce”, „Zaczarowany kapturek”; Teatru w Lesie spektakl „Dziadek do orzechów – Historia niezwykła”, Teatru Kamyk na drodze spektakl „Poplieluszka” i Teatru Marca spektakl „Baśń o Piecuchu najwspanialszym na świecie”;
– 6 koncertów muzycznych muzyki klasycznej, które zostaną wystawione na osiedlowych podwórkach, salach, aulach, małych domach kultury – będą to koncerty dobrze znanych i gorąco odbieranych przez publiczność hitów muzyki klasycznej w wykonaniu grupy artystów Polish Soloists Quartet (wystąpi m.in. znakomity skrzypek Sebastian Czaja z Piły). W repertuarze: W. A. Mozarta – Serenada „Eine Kleine Nachtmusik”, K. 525 (18’00’’), A. Dvoraka – Kwartet „Amerykański”, Op. 96 (25’00’’).

Zapraszamy całe rodziny:
1 lipca – Wysoka,
2 lipca – Łobżenica,
3 lipca – Wyrzysk,
8 lipca- Szydłowo,
9 lipca- Śmiłowo,
10 lipca-Piła.

Advertisement

Continue Reading

Kultura

Opole: w piątek pierwszy dzień 59. KFPP

Published

on

By

fot. PAP

Koncertem “Od Opola do Opola: Wielkie Gwiazdy! Legendarne Przeboje!” w piątkowy wieczór rozpocznie się 59. Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu.

Tegoroczny, 59. Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu rozpocznie się o godzinie 20 w opolskim amfiteatrze. Podczas koncertu „Od Opola do Opola: Wielkie Gwiazdy! Legendarne Przeboje!” zaprezentowane zostaną najważniejsze wydarzenia muzyczne ubiegłego roku oraz przypomniane jubileusze gwiazd polskiej sceny muzycznej.

 

Wystąpią m.in.: Justyna Steczkowska, Leon Myszkowski, Halina Frąckowiak, Katarzyna Cerekwicka, Stanisława Celińska, Sławomir, VOX, Sławek Uniatowski, Anna Wyszkoni, Danuta Błażejczyk, Krzysztof Prusik, Andrzej Rybiński, Krystyna Giżowska, Marek Piekarczyk – TSA, Maja Hyży, Karolina Stanisławczyk, Staszek Karpiel-Bułecka, Komodo, Andrzej Rosiewicz i Skaldowie.

 

Advertisement

W drugiej części pierwszego dnia festiwalu odbędzie się koncert “Folkowe Opole”, w którym będzie można zobaczyć m.in. Zakopower, Golec uOrkiestrę, Enej, Halinkę Mlynkovą, Piersi, Tulię, Zazulę, Future Folk, InoRos i Liber, Ciupagę.

 

W sobotę odbędzie się koncert „Premiery”, którego uczestnicy będą rywalizowali o nagrodę im. Karola Musioła. Dodatkowo, nagrody przyzna Stowarzyszenie Autorów ZAiKS.

 

W koncercie wystąpią: Sonia Maselik („Tylko tu”), Filip Lato („Lepiej mieć”), Stanisława Celińska („Przytul”), Marien („Sama”), Wojciech Cugowski („Znowu będziemy się śmiać”), Chemia („Jednak jesteś”), Anka („Z każdą chwilą złą”), Bartas Szymoniak („Kochać naprawdę’’), Karolina Lizer („Czysta woda”), Sabina Szewczyk („Arkadia”).

Advertisement

 

Tego samego dnia, z okazji jubileuszu Justyny Steczkowskiej, odbędzi się recital tej artyski pt. „Dziewczyna szamana – 50. urodziny Justyny Steczkowskiej”, a drugi dzień festiwalu zakończy koncert “Debiuty”, którego uczestników wyłoniła Rada Programowa KFPP, oraz jury programów “Szansa na sukces i Festiwalu “Zaczarowana Piosenka”.

 

Na niedzielę zaplanowano koncert „Tych lat nie odda nikt – 70 lat Telewizji”, w którym obejrzeć będzie można występy m.in. Maryli Rodowicz, Krzysztofa Cugowskiego, Partity, Jana Pietrzaka, Pectus, Viki Gabor, Feel, Felicjana Andrzejczaka, Haliny Mlynkovej, Heleny Vondrackovej, Renaty Zarębskiej, Anny Wyszkoni, Sound’n Grace, Rafała Brzozowskiego, Janusza Radka, Nataszy Urbańskiej i Macieja Miecznikowskiego.

 

Advertisement

Drugą część festiwalowej nocy przeznaczono na koncert „To już lato!” z wakacyjnymi przebojami. Swoje aranżacje piosenek przedstawią: Sławek Uniatowski, Pectus, Katarzyna Cerekwicka, Łukasz Zagrobelny, Jacek Lenartowicz, Kabaret OT.TO, Rafał Brzozowski, Krzysztof Iwaneczko, Olga Bończyk, Ania Rusowicz, Janek Traczyk, Filip Gurłacz, Krzysztof Szczepaniak, Jurek Grzechnik, Olga Szomańska, Anna Wyszkoni, Michalina Sosna, Harlem.

 

Festiwal zakończy się w poniedziałek. W czwartym dniu koncertu, transmitowanym przez TVP Kultura, będzie można obejrzeć koncert „Scena alternatywna – Romantyczność”, w którym wystąpią: Wolska, KIWI, Hedone, P.Unity, NELA, Sting Connection. Widzowie będą mogli także obejrzeć występ Noviki z gościnnym udziałem Skubasa i Buslava.

 

W mieście podczas festiwalu zaplanowano szereg imprez towarzyszących – m.in. odsłonięcie kolejnych tablic w alei gwiazd, czy muralu Andrzeja Nowaka z zespołu TSA. (PAP)

Advertisement

 

autor: Marek Szczepanik

Continue Reading
Advertisement