Connect with us

Kultura

Tradycje i zwyczaje wielkanocne: jajko początkiem wszystkiego

Published

on

W niedzielę rano zasiądziemy do uroczystego śniadania wielkanocnego. To jedna z najważniejszych polskich tradycji. Atmosferę wspólnego ucztowania, które gęsto czerpie ze zwyczajów ludowych, budują rodzinne spotkania.

Wspólne śniadanie wielkanocne poprzedza składanie sobie życzeń. Najradośniejsze święta w roku łączą w sobie elementy religijne ze świeckimi zwyczajami. Przypadają one na okres równonocy wiosennej i według wierzeń ludowych mają magiczną noc. Dla naszych przodków były to również święta budzącej się do życia przyrody – zapowiedzią wiosny, pracy w polu i dobrych plonów.

Z celebrowaniem świąt wiązały się porządki, które miały wypędzić z domów zło i choroby. Znoszone do domów poświęcone palemki (kiedyś rózgi wierzbowe czy gałązki bukszpanu ozdobione mchem, kwiatami czy kolorowymi piórkami) włożone do wazonów chroniły mieszkania przed nieszczęściem i złośliwością sąsiadów. Połknięcie jednej bazi wróżyło zaś zdrowie i bogactwo.

Ciekawym zwyczajem było zatykanie na polach krzyżyków z gałązek palm oraz procesje konne objeżdżające granice pól, które miały przynieść urodzaj i ochronę plonów.

Advertisement

Wróżby i zwyczaje wielkanocne

Ostatnie dwa dni postu były wielkim przygotowaniem do Święta Zmartwychwstania. Wypędzano wtedy ubogie, postne jedzenie. W tym celu odprawiano np. rytuał zwany pogrzebem żuru, który polegał na rozbijaniu naczyń z zupą i pozbywaniu się jej resztek. Rozprawiano się również z rybami, szczególnie ze śledziami, które przybijano do drzwi lub drzew.

Wielka Sobota natomiast była dniem radosnego oczekiwania. Zanoszono wtedy do kościoła, przygotowane wiele dni wcześniej, pokarmy do święcenia. Od najdawniejszych czasów ze Świętami Wielkanocnymi kojarzone jest jajko, w tradycji chrześcijańskiej symbol zmartwychwstałego Chrystusa i nowego życia, w tradycji ludowej – symbol wszelkiego początku, siły, zdrowia, płodności i miłości.

Niemal wszystkie kultury przypisywały szczególne znaczenie jajku, ponieważ miało zalążek życia oraz było źródłem wszelkiego początku, energii i doskonałego kształtu. W wielu mitach to właśnie z jajka powstał świat albo z niego wyłania się istota boska.

Advertisement

W koszach ze święconką  znajdowały się między innymi: jaja – symbol odradzającego się życia i zwycięstwa nad śmiercią, chleb jako podstawowe pożywienie mające zagwarantować dobrobyt i powodzenie, sól chroniąca od zepsucia, chrzan dostarczający siły oraz wędlina zapewniająca zdrowie, płodność i dostatek. Obecnie święcimy tylko wybrane produkty.

Liczne wróżby wielkanocne były również związane z wodą święconą – kropienie domowników i dobytku chroniło od nieszczęść i zapewniało zdrowie. Natomiast kąpiel w rzece lub jeziorze w Wielki Czwartek zapewniała urodę i gładką cerę.

Jednak to właśnie jajom, które królują na wielkanocnym stole, przypisuje się najwięcej magicznych właściwości.

Zabawy nie tylko dla dzieci

Advertisement

Świątecznemu ucztowaniu często towarzyszą śniadaniowe zabawy wielkanocne dla wszystkich członków rodziny. Jedną z najbardziej popularnych, znaną w Polsce już w XV wieku, jest stukanie się jajkami ugotowanymi na twardo. Wygrywa ta osoba, której jajko nie popęka, a zwycięstwo wróży szczęście w nadchodzącym roku.

Grą, która wymaga precyzji, jest turlanie jajek po niewielkiej pochyłości lub torze przeszkód. Jednak najbardziej oczekiwaną zabawą jest poszukiwanie zajączka, który ukrył słodycze lub inne upominki w różnych częściach domu czy ogrodu.

News4Media/fot. Pixabay

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Kultura

Polecamy wystawę fotografii w Centrum Aktywizacji Seniorów

Published

on

By

W Centrum Aktywizacji Seniorów przy ul Spacerowej w Pile otwarto ciekawa wystawę zdjęć Stanisława Stępyry pt. „Tak było”.


Gratulacje autorowi złożył Krzysztof Pabich, wiceprzewodniczący Rady Powiatu w Pile.
 – To niezwykle ciekawa wystawa. Stanisław Stępyra prezentuje na niej zdjęcia rodzinnego miasta oraz wiele fotografii ze swojego życia. Naprawdę polecam.

Wystawę można oglądać w galerii na I piętrze przy Spacerowej 23.

Kuratorem wystawy jest ceniony fotografik artysta Wojciech Beszterda.

Advertisement
Continue Reading

Kultura

20 dni w Mariupolu – w 2. rocznicę agresji na Ukrainę

Published

on

By

Zapraszamy na przedpremierowy pokaz filmu pt. “20 dni w Mariupolu”, reż. Mstyslav Chernov. Wstrząsający filmowy akt oskarżenia Rosji: zapis zagłady Mariupola z narażeniem życia zrealizowany przez jedynego korespondenta, który do końca pozostał w oblężonym mieście. Film, który zdobył Nagrodę Pulitzera.

Bezkompromisowy dokument, którego nie da się zapomnieć: wstrząsająca relacja dokumentująca zagładę tytułowego miasta, autorstwa jedynego dziennikarza, który pozostał w nim do końca. Film Czernowa, który z narażeniem życia rejestrował rosyjskie zbrodnie wojenne i codzienne życie mieszkańców Mariupola, to nie reporterski zapis wydarzeń, ale przeszywający, pełen pasji dokumentalny akt oskarżenia. A jednocześnie pełnoprawne filmowe dzieło, zrealizowane z imponującą formalną dyscypliną. Niewiele filmów ogląda się w takim napięciu – od pierwszych minut aż po finał, ujawnia, w jaki sposób udało się wywieźć ten wybuchowy materiał z okupowanej strefy. Niewielu twórców z taką mocą pokazuje bezlitosne okrucieństwo wojny. Ale Czernow i ekipa nie czynią tego, by szokować. Ich intencją jest pozostawienie świadectwa – i wstrząśnięcie sumieniem świata.
Film tylko dla widzów dorosłych.

Kiedy: 24 lutego 2024 roku o godzinie 18.oo

Gdzie: Centrum Iskra w Pile (dawne Kino Iskra) przy ulicy ul. Kilińskiego 12.

Wstęp wolny.

Advertisement
Continue Reading

Advertisement
Advertisement