Connect with us

Wiadomości

Wielkanocne zwyczaje: Emaus i Siuda Baba

Published

on

fot. PAP

Wielu krakowian i turystów uczestniczyło w poniedziałek wielkanocny w tradycyjnym Emausie, czyli odpuście i jarmarku przy klasztorze sióstr norbertanek na krakowskim Salwatorze. Mieszkańcy Wieliczki i przyjezdni oglądali w tym dniu poczynania Siudej Baby.

Odpust w kościele pw. Najświętszego Salwatora wziął swoją nazwę od miasta Emaus, do którego Chrystus udał się po zmartwychwstaniu; zgodnie z Ewangelią św. Łukasza – na drodze do tego miasta spotkał swoich uczniów.

 

Odpust odbywa się w wielkanocny poniedziałek w parafii Najświętszego Salwatora obejmującej kościoły przy klasztorze sióstr norbertanek i pw. Najświętszego Salwatora. W tym czasie w ich sąsiedztwie trwa tradycyjny jarmark odpustowy, który przyciąga tłumy zwiedzających.

Advertisement

 

Jak informuje Małgorzata Sadowska, zastępca dyrektora Krakowskiego Forum Kultury organizującego to wydarzenie, od zeszłego roku jarmark odpustowy Emaus organizowany jest w zmienionej formule, której głównym założeniem jest eksponowanie dziedzictwa kulturowego, utrzymanie tradycyjnego charakteru odpustu i położenie akcentu na wartości tradycyjne, rzemieślnicze, promowanie tego rzemiosła i rękodzielnictwa.

 

Jarmark trwa od godz. 9 do 17 i bierze w nim udział 110 wystawców. Na straganach dostępne są zarówno wyroby rękodzielnicze, jak i typowy asortyment odpustowy: kolorowe balony i plastikowe zabawki.

Advertisement

 

Wydarzeniu towarzyszy plenerowa wystawa o historii tego odpustu, warsztaty w ogrodach Zespołu Szkół Ogólnokształcących przy ul. Senatorskiej 35, podczas których powstało wielkoskalowe drzewko emausowe, a także pokonkursowa wystawa tych drzewek w Pasażu Krzysztofory przy Rynku Głównym. Drzewko emausowe, tzw. drzewko życia, to jedna z tradycyjnych zabawek sprzedawanych na kramach podczas odpustu na krakowskim Salwatorze.

 

Drzewko wykonane jest z kijka, w który wetknięte są drewniane listki, a na czubku umieszczona jest figurka ptaka lub gniazdo z pisklętami. Dawniej przypisywano mu wyjątkowe znaczenie i symbolikę – oznaczało powrót całej przyrody do życia, nawiązywało także do przedchrześcijańskich wiosennych obrzędów zadusznych i wierzeń, według których dusze zmarłych wracają na ziemię pod postaciami ptaków i szukają schronienia w gałęziach drzew.

Advertisement

 

Tradycja Emaus wywodzi się ze średniowiecza, kiedy w wielkanocny poniedziałek odbywała się procesja religijna z Krakowa do wsi Zwierzyniec. Zwyczaj wychodzenia do kościołów poza miastem był bardzo rozpowszechniony w Europie, zwłaszcza w XVI-XVII w. Na to “ludowe święto” chodzili w XIX w. wszyscy mieszkańcy Krakowa: najbiedniejsi i bogaci.

 

Z kolei mieszkańcy Wieliczki i okolic mogą się poszczycić inną tradycją, jaką są poczynania Siudej Baby. Siuda Baba to przebrany za kobietę i usmolony sadzami mężczyzna z batem i różańcem z ziemniaków, który tradycyjnie w Wieliczce zaczepia wychodzących z kościoła w drugi dzień świąt wielkanocnych ludzi i oczekuje datków. Jeżeli nie dostanie pieniędzy, strzela z bata i daje do pocałowania ubrudzony sadzami krzyż. Towarzyszy mu usmolony Cygan.

Advertisement

 

Według podań Siuda Baba była kapłanką słowiańskiej bogini Ledy. Pilnowała świętego ognia i źródełka w chramie na wzgórzu w Lednicy Górnej koło Wieliczki. Siuda Baba pełniła swoją rolę cały rok. Wychodziła tylko raz do roku, z nadejściem wiosny, aby znaleźć następczynię. Czyhała wtedy na dziewicę, która nie mogła się wykupić i zostawała Siudą Babą na następny rok. W zaganianiu ofiar pomagał jej Cygan z batem.(PAP)

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Wiadomości

Hennig-Kloska: mrożenie cen prądu będzie dotyczyło wszystkich gospodarstw domowych

Published

on

By

fot. PAP

Maksymalna cena energii elektrycznej w wysokości 500 zł za MWh dotyczyć będzie wszystkich gospodarstw domowych – poinformowała w środę minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

We wtorek, w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów na stronach kancelarii premiera opublikowano informację na temat projektowanej ustawy o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

 

Minister, pytana podczas środowej konferencji o skutki finansowe ustawy, poinformowała, że w “Ocenie Skutków Regulacji skalkulowane są one na ok. 4,2 mld zł”, jeśli chodzi o bon energetyczny i rekompensatę. “Znacznie schodzimy z kosztów tego programu, a efekty będą bardzo zbliżone” – oceniła.

Advertisement

 

Hennig-Kloska poinformowała, że ceny zamrożone będą na poziomie 500 zł za MWh i dotyczyć będzie to wszystkich gospodarstw domowych. Nie będą z kolei stosowane limity zużycia energii elektrycznej, jak to jest obecnie. “Cena maksymalna jest na pełne zużycie (energii elektrycznej – PAP) i cena maksymalna jest dla wszystkich obywateli. Jest to bardzo korzystne rozwiązanie, ponieważ wcześniejsza cena maksymalna oscylowała w granicach 693 zł. 500 złotych to jest dużo niższa kwota, a co za tym idzie bardziej stabilna sytuacja dla obywateli” – podkreśliła.

 

Szefowa MKiŚ dodała, że nowe przepisy mające wydłużyć działania osłonowe w związku z cenami energii miałyby wejść w życie 1 lipca 2024 r. Przekazała, że w środę projektem ma zająć się Stały Komitet Rady Ministrów.

Advertisement

 

Hennig-Kloska wskazała, że drugim elementem projektowanych rozwiązań będzie podstawa do naliczania niższych taryf w przypadku prądu i gazu. Jej zdaniem powinno to też rzutować na ceny ciepła.

-W tym obszarze uważamy, że jest ogromna przestrzeń na rynku do obniżki taryf na energię elektryczną. Czas, by spółki przestały generować nadzwyczajne zyski (…) i skorzystać z przestrzeni, którą daje rynek do obniżenia taryf. To nie jest tak, że mieliśmy niskie rachunki za prąd. W ub.r. z budżetu państwa dopłacono (do mrożenia cen energii – PAP) 33 mld zł, a to też są nasze pieniądze – powiedziała.

 

Minister wskazała, że spółki energetyczne będą zobligowane do złożenia nowych wniosków taryfowych.

Advertisement

 

W wykazie legislacyjnych i programowych Rady Ministrów podano, że projektowane przepisy przedłużą działanie mechanizmu maksymalnej ceny dostawy ciepła do 30 czerwca 2025 r.

 

Trzecim elementem projektu – na jaki wskazała szefowa MKiŚ – będzie bon energetyczny, który przysługiwać będzie mniej zamożnym gospodarstwom domowym. Z tego rozwiązania będzie mogło skorzystać 3,5 mln gospodarstw.

Advertisement

 

Bon energetyczny ma być świadczeniem pieniężnym dla gospodarstw domowych, których dochody nie przekraczają 2500 zł na osobę w gospodarstwie jednoosobowym lub 1700 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym. Ponadto, że beneficjentami bonu mają być nie tylko gospodarstwa domowe o niskich dochodach, ale również “odbiorcy wrażliwi energii elektrycznej oraz te domostwa, które dziś z uwagi na nadmetraż przypadający na osobę w zamieszkiwanym lokalu, zostały wykluczone z przyznania dodatku mieszkaniowego”. W wykazie wskazano, że dotyczyć to będzie w szczególności odbiorców wrażliwych energii elektrycznej samotnie zamieszkujących domy jednorodzinne w małych miejscowościach i na wsiach, w trudnej sytuacji materialnej. Bonem objęci zostaną również emeryci ze świadczeniem poniżej minimalnej emerytury bądź emeryci i renciści ze świadczeniem równym najniższej emeryturze.

 

Obowiązująca cena maksymalna energii elektrycznej dla gospodarstw domowych to 412 zł netto – bez VAT i akcyzy – za 1 MWh w przypadku odbiorców, którzy nie przekraczają wyznaczonych limitów (wynoszą w zależności od liczby dzieci oraz tego, czy w gospodarstwie znajdują się osoby niepełnosprawne ewentualnie czy odbiorca prowadzi gospodarstwo rolne połowę z od 1,5 MWh do 2 MWh).

Advertisement

 

Analitycy mBanku ocenili, że po przyjęciu ustawy o bonie energetycznym rachunki za energię elektryczną wzrosną o 11-13 proc., a wzrost w kategorii energia wyniesie 4 proc. “Obecnie obowiązująca cena maksymalna netto to 412 zł, oznacza to zatem wzrost cen o ok. 21 proc. za samą energię. Zakładając, że udział tego składnika w całkowitym rachunku wynosi 50-60 proc., wówczas można liczyć (przy założeniu braku zmian innych kosztów), iż całkowity rachunek wzrośnie o 11-13 proc.” – napisali w raporcie.

 

Według zaś analityków ING nowe przepisy spowodują, że rachunki za prąd wzrosną o 13 proc., dokładając do inflacji 0,6 pkt proc. “Na obecnym etapie projekt jest wciąż ogólnikowy, ale potwierdza nasze wcześniejsze oczekiwania, że w 2 połowie ’24 nie nastąpi skokowy wzrost cen energii dla gospodarstw domowych. Szacujemy, że wzrost ceny energii czynnej do PLN 500/MWh podbije rachunki za prąd o ok. 13 proc. (przy założeniu braku zmian opłat dystrybucyjnych), dokładając ok. 0,6 pkt. proc. do inflacji” – ocenili. (PAP)

Advertisement

Continue Reading

Wiadomości

W niedzielę Dzień Matki Ziemi w Złotowie

Published

on

By

Zbliża się wyjątkowe wydarzenie w Zagrodzie Krajeńskiej w Złotowie, które nie tylko otworzy sezon, ale także uczci Międzynarodowy Dzień Matki Ziemi. Już w niedzielę, 21 kwietnia, o godzinie 12:00, zapraszamy wszystkich na niezapomnianą podróż przez ekologiczne dziedzictwo naszej ziemi.

Przyroda ożywa, a my razem z nią. Zagroda Krajeńska, malowniczo położona wśród jezior i zieleni, stanie się areną dla pasjonatów ekologii i tradycji. To tutaj, w sercu Krajny, spotkają się miłośnicy drewna, papieru, roślin, gliny i tkanin, by podzielić się swoją wiedzą i pasją.

Wydarzenie będzie nie tylko okazją do podziwiania tradycyjnych technik rzemieślniczych, ale także do aktywnego uczestnictwa w warsztatach prowadzonych przez lokalnych artystów. Pokazy haftu, plecionkarstwa, garncarstwa, ciesielki i szkutnictwa przeniosą nas w świat dawnych zawodów, ożywiając historię i tradycje regionu.

Wernisaż wystawy Renaty Kopić Sądel, doświadczonej artystki w dziedzinie czarno-białej wycinanki, rozpocznie naszą podróż artystyczną o godzinie 12:00. Towarzyszyć jej będzie występ zespołu Olibabki, którego członkinią jest sama bohaterka wystawy. Nie zabraknie również możliwości uczestnictwa w warsztatach tworzenia wycinanek pod okiem artystki.

Advertisement

Niedzielna atrakcja przybierze różnorodne formy, w tym pokazy wykonywania dłubanek – najstarszych form łodzi wykonanych z wyżłobionego pnia drzewa. Pierwsze 30 osób będzie miało okazję wykonać własną małą dłubankę, którą zabierze ze sobą jako niepowtarzalną pamiątkę.

Przewidujemy także pokazy wikliniarskie, warsztaty ceramiczne oraz prezentacje rękodzieła, które pozwolą poznać bogactwo lokalnych tradycji rzemieślniczych. Dodatkowo, Nadleśnictwo w Złotowie i Związek Gmin Krajny zadbały o edukację proekologiczną, przybliżając mieszkańcom tematy związane z ochroną środowiska.

Nie braknie również atrakcji dla zmysłów – o godz. 15.00 spacer zapachami ziół wokół złotowskiej promenady, a wiejskie przysmaki przygotowane przez KGW Zalesianki zaspokoją podniebienia smakoszy.

Wydarzenie zakończy występ Kapeli Podwórkowej “No to cyk” o godzinie 17:00, pozostawiając niezapomniane wspomnienia mieszkańcom Złotowa i okolic.

Advertisement

Organizatorzy: Muzeum Ziemi Złotowskiej, Nadleśnictwo Złotów, Związek Gmin Krajny, Bractwo Rycerzy Bezimiennych – Drużyna Wojów Grodu Wałcz, Uniwersytet Ludowy w Radawnicy, Koło Gospodyń Wiejskich “Zalesianki”, Klub Artystów “Pasja”.

Szczegółowy plan:

12:00
• wernisaż prac Renaty Kopić Sądel „Papier niczym płótno”
• występ zespołu Olibabki
• warsztaty tworzenia wycinanek pod okiem artystki
13:00 – 17:00
• pokaz wykonywania dłubanki przez członków Bractwa Rycerzy Bezimiennych Drużyna Wojów Grodu Wałcz
• warsztaty samodzielnego wykonania miniaturowej dłubanki
• zabawy edukacyjne i proekologiczne przygotowane przez Nadleśnictwo Złotów i Związek Gmin Krajny
• pokazy wikliniarskie przygotowane przez słuchaczy i słuchaczki Uniwersytetu Ludowego w Radawnicy
• warsztaty ceramiczne z Agatą Urbańską–Krasowską
• pokazy rękodzielników Marianny Kubali, Anny Wojciechowskiej, Marii Ożgi, Jerzego Brzezińskiego

15:00
• spacer szlakiem roślin i ziół wzdłuż złotowskiej promenady z zielarką Marzeną Taterrą i dendrologiem Mariuszem Szczepańskim

Advertisement

17:00
• występ Kapeli Podwórkowej „No to cyk” Urszuli Belki i Krzysztofa Majewskiego

12:00 – 17:00
• smakowita oferta specjałów Koła Gospodyń Wiejskich „Zalesianki”

Advertisement
Continue Reading

Advertisement
Advertisement