Zwyczaj ten polegał pierwotnie na symbolicznym okładaniu się witkami wierzby po nogach oraz polewaniu wodą. Co ciekawe, od oblania wodą można się było "wykupić" – najczęściej w postaci jajek wielkanocnych lub innych świątecznych smakołyków. Taki gest miał charakter nie tylko zabawowy, ale także obrzędowy.
W pierwotnej wersji Śmigus-Dyngus był ściśle związany z odejściem zimy i powitaniem wiosny. Woda symbolizowała oczyszczenie, zdrowie oraz płodność, a jej użycie miało przynieść dobrobyt i chronić przed chorobami. Był to także sposób na wyrażenie radości z budzącej się do życia przyrody.
Dziś Lany Poniedziałek to przede wszystkim okazja do śmiechu i wspólnej zabawy – szczególnie wśród dzieci i młodzieży. Ale warto pamiętać, że za tym wesołym zwyczajem stoi bogata i głęboka symbolika, zakorzeniona w naszej ludowej kulturze.