Connect with us

Edukacja

“Rel” zwycięzcą plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2023

Published

on

fot. PAP

“Rel” – decyzją internautów – zostało Młodzieżowym Słowem Roku 2023. Wyłoniono je w konkursie, w którym oddano rekordową liczbę ponad 140 tys. głosów. Na plebiscytowym podium znalazły się też “sigma” i “oporowo”. Kapituła przyznała wyróżnienie słowu “oddaje”.

“Zwycięskie słowo +rel+ jest wyrazem zgody. Dosłownie i metaforycznie. Z jednej strony oznacza aprobatę tego, co mówił przedmówca, z drugiej – obrazuje zgodną współpracę uczestników dialogu” – powiedziała PAP prof. Anna Wileczek z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i z Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży UJK, przewodnicząca jury plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku.

 

Zaznaczyła, że “rel” ma też (prawie) wszystkie cechy językowego hitu. “Jest światowe, pochodzi od angielskiego +relatable+, czyli +możliwy do powiązania z czymś+, jest krótkie, funkcjonuje jako samodzielny skrót umożliwiający szybką i puentującą reakcję komunikacyjną, jest przyjazne, gdyż tworzy atmosferę pozytywności przez oddawanie takich znaczeń jak: +zgadzam się z tobą+, +czuję tak samo+, +potwierdzam+, +racja”, i w końcu – jest bardzo popularne wśród młodzieży” – wyjaśniła.

Advertisement

 

Wskazała, że “rel” nie jest świeżym neologizmem. “W komunikacji młodych funkcjonuje od kilku lat, ale stopniowo uwalniało się od kontekstów komunikacji elektronicznej, by stać się pełnoprawnym synonimem +potakiwania+ także w rzeczywistości offline. Powstały już równie przydatne konstrukcje czasownikowe: +relować+ (szczególnie popularne w pierwszej osobie liczby pojedynczej – +reluję+), rzeczownikowe np. relówa i przysłowne megarel” – powiedziała językoznawczyni.

 

Poza tym – dodała profesor – opisywane słowo zapewnia zgodne współistnienia uczestników dialogów komunikacyjnych.

Advertisement

 

“Ten aspekt nie jest już taki oczywisty, bo slang młodzieżowy przyzwyczaił nas do ekspresywnych ripost i replik. Tymczasem +rel+ jest +łagodne+, ale – wbrew pozorom – +pełne treści” – zaznaczyła prof. Wileczek. “Może być zarówno wskaźnikiem fatycznym, podkreślającym obecność rozmówcy, czymś na kształt parajęzykowego +yhy+, ale także znakiem podzielania wspólnego światopoglądu i potwierdzania prawdziwości” – dodała.

 

W plebiscytowych zgłoszeniach często wiązano to słowo z prawdą, np. “coś jest bardzo realne i prawdziwe dla nas”, “coś jest prawdziwe i utożsamiasz się z tym”, “prawda”, “coś prawdziwego”. “Być może i tu +rel+ przemyca do porozumiewania się ten smak klasycznej definicji prawdy jako zgodności z rzeczywistością, trochę jednak przyprawionej szczyptą subiektywizmu. Żeby się z czymś utożsamić – to trzeba być przekonanym o prawdziwości wyrażonego sądu” – podkreśliła przewodnicząca jury, dodając, że “ten trop potwierdzają inne zgłaszane jednostki, traktowane przez młodzież niemal synonimicznie, tzn. +real+ – prawdziwy, realny oraz “fr/FR” – naprawdę, na serio, od ang. for real, choć ich znaczenie słownikowe są przecież nieco inne”.

Advertisement

 

Potwierdzeniem mówienia “na serio”, a więc odnoszenia się do prawdy i faktów są także ciągle zgłaszane wyrażenie: “bez kitu”, “bez lipy”, “bez kapy”.

 

“Jeden z uczestników plebiscytu wskazywał nawet w definicji, że +są używane, gdy podkreślamy, że mówimy prawdę+. Warto dodać, że w codziennej komunikacji popularne jest także wyrażenie +na logikę+, które wskazuje na wartość logicznego wnioskowania podczas wszelkich szkolnych i pozaszkolnych improwizacji, np. +Nie było czasu się uczyć. Napiszę ten sprawdzian na logikę+” – powiedziała językoznawczyni.

Advertisement

 

Drugi wyraz z kolejną najwyższą liczbą głosów to “sigma”. Jak wyjaśniła prof. Wileczek, “wyraz wywodzi się z manosfery, gdzie pierwotnie był składnikiem wyrażenia +sigma man+ – +mężczyzna sigma+. Przekroczył jednak ten zamknięty obszar i wszedł do języka potocznego z adresem młodzieżowym. Ciekawa jest tu zresztą korelacja formy i znaczenia. Tę oddaloną, bo dopiero osiemnastą literę alfabetu greckiego, wybrano do nazwania osoby silnej (mężczyzny lub kobiety), nieszukającej jednak poklasku, sytuującej się z dala od blichtru władzy, za to mającej realny (czytaj: autentyczny) wpływ na rzeczywistość. Sigma wzbudza szacunek innych, osiąga sukcesy, jest nonkorformistą i trzyma się wartości, które uważa za prawdziwe” – mówiła.

 

Na trzecim miejscu usytuował się synonim dobrze znanych już wyrażeń: “do oporu”, “w opór”, czyli “oporowo”. “Znaczy przede wszystkim +intensywnie, mocno, dużo+ i takie rozumienie wiąże się z popularnym internetowym wiralem o rolniczych konotacjach: +oporowo całodobowo+, ale – jak wiele wyrazów slangowych – także i +oporowo+ może być używane w różnych kontekstach” – wyjaśniła przewodnicząca jury.

Advertisement

 

Z kolei jury plebiscytu postanowiło przyznać wyróżnienie słowu “oddaje”. “Wprawdzie już dobrze jest zadomowione w młodej polszczyźnie, ale – jak mówi młodzież – +ma potencjał+. Poza tym jest utworzone na gruncie języka polskiego” – powiedziała prof. Wileczek.

 

Prof. Marek Łazińki w plebiscytowej interpretacji pisze o nim tak: “+Oddaje+ to komentarz o znaczeniu +coś się opłaca, zwraca włożony wysiłek (niekoniecznie pieniądze)+. W szerszym znaczeniu jest uniwersalnym wyrazem oceny pozytywnej. To co oddaje, nie musi się opłacać w dosłownym sensie. Wystarczy, że jest +fajne+ czy +ma dobry vibe+ (sformułowania z proponowanych w plebiscycie definicji)”.

Advertisement

 

“Tak więc +oddawać+ mogą nowe spodnie, bluza, ale też kebab czy utwór muzyczny. Warto zwrócić uwagę, że wyraz ten funkcjonuje nie tylko w trzeciej osobie liczby pojedynczej, ale też w realizacjach bezpodmiotowych, podobnie do form takich, jak +siadło+, +weszło+, które odnoszą się do zaznaczania pozytywności i pomyślnego biegu zdarzeń” – wyjaśniła prof. Wileczek.

 

Rozmówczyni PAP zachęciła także do zapoznania się z nową publikacją “Młode słowa. Obraz świata – kreacje – konteksty”, która jest do pobrania za darmo ze strony organizatorów plebiscytu – Wydawnictwa Naukowego PWN. Książka jest analizą bazy danych plebiscytowego słownictwa z lat 2016-2022, dokonaną przez jurorów tego konkursu. Link do książki: https://msr.pwn.pl/media/Mlode_slowa_PWN_ebook.pdf?utm=7e0a97fc3c1d8198d7d818c5973d6635.

Advertisement

 

Przez cały rok można również śledzić nowe tendencje w młodomowie na łamach Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży UJK: https://obserwatorium-mlodziezy.ujk.edu.pl/.

 

Młodzieżowe Słowo Roku to plebiscyt organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim. Jego celem jest wyłonienie najbardziej popularnych wśród młodych ludzi słów, określeń lub wyrażeń. Jak jednak wyjaśniają organizatorzy, Młodzieżowe Słowo Roku nie musi być nowe, slangowe ani najczęściej używane w danym roku. W ubiegłym roku zwyciężyło słowo “essa”.(PAP)

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Edukacja

Ślubowanie kadetów z Zespołu Szkół Technicznych w Pile

Published

on

By

24 maja na Placu Zwycięstwa w Pile odbyło się uroczyste ślubowanie 45 kadetów z Zespołu Szkół Technicznych w Pile. To była piękna i wzruszająca uroczystość.
Ślubowanie złożyło 45 kadetów z klas technikum Oddziału Przygotowania Wojskowego oraz CYBER.MIL z Klasą.

Uczniowie ślubowali wierność ojczyźnie, poszanowanie tradycji oraz zobowiązali się do sumiennego wypełniania swoich obowiązków uczniowskich i wojskowych.

Na uroczystość licznie przybyły rodziny uczniów oraz  przedstawiciele władz samorządowych Powiatu Pilskiego.

Advertisement

Gratulacje kadetom złożyła Małgorzata Karwacka, Przewodnicząca Rady Powiatu w Pile.
– To niezwykle ważny dla Was dzień. Piękne słowa ślubowania trzeba nosić w sercu i ich przestrzegać. Życzę, aby towarzyszyły Wam przez całe życie – powiedziała.

Klasy wojskowe w Zespół Szkół Technicznych w Pile – Mechanik Piła działają pod patronatem i są finansowane przez Ministerstwo Obrony Narodowej.
Uroczystość ślubowania odbyła się pod Honorowym Patronatem Starosty Pilskiego.

Advertisement
Continue Reading

Edukacja

MEN: od 1 września rezygnacja z HiT-u, rozporządzenie podpisane

Published

on

By

Rezygnacja z HiT-u dla uczniów, którzy rozpoczynają naukę w szkołach ponadpodstawowych oraz obowiązkowe zajęcia z pierwszej pomocy na godzinach wychowawczych – przewiduje od 1 września rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania. O jego podpisaniu MEN poinformowało we wtorek.

Resort edukacji napisał, że rozporządzenie, które minister edukacja Barbara Nowacka podpisała w poniedziałek, od 1 września 2024 r. wprowadza obowiązkowe zajęcia z udzielania pierwszej pomocy w ramach godzin wychowawczych oraz rezygnację z przedmiotu historia i teraźniejszość dla uczniów, którzy rozpoczynają naukę w szkołach ponadpodstawowych.

 

“Rozporządzenie w większości przewiduje analogiczne rozwiązania jak w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół” – poinformowało ministerstwo w komunikacie.

 

Advertisement

Od roku szkolnego 2024/25 przedmiot historia i teraźniejszość nie będzie już nauczany w klasach pierwszych liceów ogólnokształcących, techników, szkół branżowych pierwszego stopnia, liceów ogólnokształcących dla dorosłych prowadzących zajęcia stacjonarnie ani w semestrze I i II liceum ogólnokształcącego dla dorosłych z zajęciami w formie zaocznej. W latach następnych nie będzie HiT-u w kolejnych klasach i semestrach tych szkół aż do całkowitego zakończenia nauczania tego przedmiotu.

 

Resort podał, że rezygnacja z HiT-u “oznacza konieczność pilnego sporządzenia aneksów do arkuszy organizacji szkół ponadpodstawowych”.

 

Advertisement

Rozporządzenie oznacza, że w roku szkolnym 2025/2026 HiT nie będzie nauczany w klasie II liceum ogólnokształcącego i technikum, a w roku szkolnym 2026/2027 – w klasie III technikum.

 

Z kolei nauka udzielania pierwszej pomocy będzie prowadzona w ramach godzin wychowawczych w klasach IV-VII szkół podstawowych i od drugiej klasy szkoły ponadpodstawowej. Już teraz udzielanie pierwszej pomocy jest częścią przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa w klasach VIII szkoły podstawowej i w pierwszych klasach szkół ponadpodstawowych.

 

Advertisement

Ponadto, rozporządzenie skraca z dwóch lat do jednego roku okres, o jaki może zostać przedłużona uczniowi nauka w branżowej szkole II stopnia lub szkole policealnej. Jak podaje MEN, rozwiązanie to będzie dotyczyć uczniów, którym nie przedłużono okresu nauki w szkole podstawowej na I lub II etapie edukacyjnym lub w szkole ponadpodstawowej.

 

Resort zwiększa też liczbę godzin przedmiotów ogólnokształcących w klasie II branżowej szkoły II stopnia (i odpowiednio zmniejsza tę liczbę w klasie I) oraz umożliwia dyrektorowi branżowej szkoły II stopnia zaplanowanie takiej organizacji obowiązkowych zajęć edukacyjnych, aby słuchacz klasy II branżowej szkoły II stopnia mógł odbywać obowiązkowe zajęcia edukacyjne w podobnym wymiarze tygodniowym w obu semestrach.

 

Advertisement

O tym, że prace nad rozporządzeniem dotyczącym ramowych planów nauczania zbliżają się do końca, mówiła w poniedziałek wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer.

 

Minister edukacji Barbara Nowacka zapowiadała zmiany w podstawie programowej kształcenia ogólnego, które miały polegać na wprowadzeniu nowego przedmiotu – edukacji obywatelskiej, która ma zastąpić HiT. Nowy przedmiot ma być realizowany od roku szkolnego 2025/2026 w II klasie szkoły ponadpodstawowej. (PAP)

Advertisement
Continue Reading

Advertisement
Advertisement