Piła oklaskuje małe teatry. Wieczór z Wiesławą Szczygieł
17 lutego 2026 roku w Regionalnym Centrum Kultury w Pile odbyło się wyjątkowe spotkanie z Wiesławą Szczygieł, autorką książki "Wielkie sukcesy małych teatrów, czyli fascynująca historia amatorskich teatrów".
Święto pamięci o teatrach amatorskich
Już od pierwszych minut czuć było, że to nie jest zwykła promocja książki, lecz opowieść o ludziach, którzy całe życie "grali sercem". Teatr amatorski w ujęciu Wiesławy Szczygieł to coś znacznie więcej niż hobby po pracy – to sposób budowania więzi, odkrywania siebie i spotykania się z innymi poza codziennym pośpiechem.
Na widowni zasiedli ci, którzy ten świat tworzyli: dawne aktorki i aktorzy, reżyserzy, instruktorzy, animatorzy kultury. W ich spojrzeniach widać było wzruszenie, kiedy autorka przywoływała nazwy zespołów, nazwiska i anegdoty, które dla wielu z obecnych były kawałkiem osobistej historii.
"Archeologia pamięci" na scenie w Pile
Jednym z najmocniejszych wątków wieczoru była refleksja nad pamięcią. Książka została określona przez Witka Franczyszyna mianem "archeologii pamięci" – i trudno o trafniejsze słowa. Autorka wydobywa z niepamięci teatry, które działały w domach kultury, szkołach i małych miejscowościach, często bez rozgłosu i medialnej oprawy, ale z ogromną siłą oddziaływania na lokalne społeczności.
Na kartach publikacji – i podczas spotkania – pojawiają się historie scen, które nie miały wielkich budżetów, ale miały ludzi gotowych poświęcać swój czas, weekendy i wieczory, by "coś się działo". To właśnie ci cisi bohaterowie kultury lokalnej stają się głównymi postaciami opowieści Wiesławy Szczygieł.
Rozmowa o tożsamości i wspólnocie
Jednym z najżywszych momentów spotkania była dyskusja o tym, czy teatry amatorskie nadal są potrzebne. Głosy z sali nie pozostawiały wątpliwości: tak, bo nic nie zastąpi wspólnego przeżywania emocji na próbach i spektaklach. Uczestnicy mówili o tym, że amatorska scena daje poczucie wspólnoty, uczy współpracy, przełamuje nieśmiałość i pozwala młodym ludziom spróbować sił w sztuce bez presji zawodowej kariery.
Wypowiedzi z widowni układały się w szeroką opowieść o tym, jak teatr potrafi zmieniać ludzi. Ktoś wspomniał pierwszą rolę w szkolnym przedstawieniu, ktoś inny opowiadał o spektaklu, który integrował całą miejscowość. To były historie, których nie znajdziemy w podręcznikach historii teatru, ale które budują prawdziwą tożsamość lokalnej społeczności.
Książka, która ocala ludzi i miejsca
Publikacja "Wielkie sukcesy małych teatrów" to nie tylko zapis dziejów konkretnych zespołów. To również próba ocalenia od zapomnienia nazwisk, miejsc i inicjatyw, które mogłyby zniknąć wraz z odejściem kolejnych pokoleń twórców. Autorka pokazuje, że bez tych małych scen trudno zrozumieć, skąd wzięło się dzisiejsze bogactwo kultury w regionie.
Warto podkreślić, że książka powstała dzięki współpracy instytucji zakorzenionych w tej samej przestrzeni. Wydawcami są Muzeum Ziemi Nadnoteckiej im. Wiktora Stachowiaka w Trzciance oraz Regionalne Centrum Kultury w Pile, a projekt wsparł Samorząd Województwa Wielkopolskiego. To przykład, jak samorząd, kultura i pasja jednostek mogą wspólnie zadbać o pamięć.
Książka "Wielkie sukcesy małych teatrów, czyli fascynująca historia amatorskich teatrów" jest dostępna w kasie Regionalnego Centrum Kultury w Pile.