Kiedy upał jest naprawdę niebezpieczny?
Mianem upału meteorolodzy określają sytuację, gdy temperatura przy powierzchni ziemi przekracza 30 stopni Celsjusza. Najwyższe wartości termometrów notowane są między godz. 15 a 18 - to godziny, w których ryzyko przegrzania organizmu i udaru cieplnego jest największe. Szczególnie zagrożone są osoby starsze, małe dzieci oraz przewlekle chorzy. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, koniecznie skonsultuj z lekarzem, czy nie zaburzają one termoregulacji organizmu.
Zostań w domu - ale rób to mądrze
Najprostsza zasada: ogranicz do minimum wychodzenie na zewnątrz w godzinach południowych i popołudniowych. W mieszkaniu trzymaj okna i żaluzje zamknięte przez cały dzień - to kluczowe, by nie wpuścić gorącego powietrza do środka. Okna otwieraj dopiero wieczorem i w nocy, gdy temperatura zaczyna spadać. Tylko w ten sposób unikniesz efektu rozgrzanego pieca we własnych czterech ścianach.
Pij, jedz lekko, unikaj alkoholu
Nawodnienie to podstawa - pij regularnie, nie czekając na poczucie pragnienia. Unikaj jednak lodowatych napojów, zwłaszcza podawanych dzieciom. Zrezygnuj z tłustych, wysokokalorycznych posiłków, które obciążają organizm. Alkohol w czasie upałów jest szczególnie niebezpieczny - przyspiesza odwodnienie, choć z pozoru daje złudne poczucie ochłodzenia. Pamiętaj też o częstym myciu rąk - gorące dni sprzyjają gwałtownemu namnażaniu się bakterii salmonelli.
Musisz wyjść? Zrób to z głową
Jeśli wyjście z domu jest konieczne, wybierz wczesne godziny ranne lub wieczorne. Zakładaj lekkie, jasne i przewiewne ubrania oraz nakrycie głowy. Stosuj krem z filtrem SPF - słońce w czerwcu jest silne, a oparzenie skóry dodatkowo obciąża organizm. Ogranicz wysiłek fizyczny do niezbędnego minimum. Jeśli podróżujesz samochodem, rób częste przerwy i nigdy nie zostawiaj w zamkniętym aucie ani dziecka, ani zwierzęcia - nawet na chwilę.
Uwaga na szok termiczny
Wielu z nas odruchowo wychodzi prosto z klimatyzowanego biura czy sklepu na pełne słońce. To błąd. Gwałtowna zmiana temperatury może wywołać szok termiczny - niebezpieczny zwłaszcza dla układu sercowo-naczyniowego. Przed wyjściem na zewnątrz daj ciału chwilę na adaptację.
Rozpoznaj udar cieplny - działaj szybko
Zawroty głowy, osłabienie, ból głowy, niepokój, bardzo silne pragnienie - to sygnały alarmowe. Jeśli zauważysz je u siebie lub kogoś w pobliżu, natychmiast dzwoń pod numer 112. Przenieś osobę w chłodne, zacienione miejsce i stopniowo ją ochładzaj. Nie lekceważ tych objawów - udar cieplny może zagrażać życiu.
Zadbaj o sąsiadów
W czasie fal upałów szczególnie narażone są osoby starsze, często mieszkające samotnie. Sprawdź, czy twój sąsiad ma dostęp do wody i chłodnego miejsca. Krótka wizyta lub telefon może dosłownie uratować życie. To jeden z tych momentów, kiedy solidarność sąsiedzka ma naprawdę konkretną wartość.