Arbuz pokrojony w folii z marketu - czy jest bezpieczny? Naukowcy i inspekcje sanitarne ostrzegają
Wiosną i latem półki pilskich marketów zapełniają się pokrojonymi arbuzami owiniętymi folią spożywczą. Połówki i ćwiartki kuszą soczystym miąższem i oszczędnością czasu - szczególnie gdy temperatury w Pile i okolicach przekraczają 30 stopni. Zanim jednak sięgniesz po taki produkt, sprawdź, co mówią światowe agencje ds. bezpieczeństwa żywności.
Po przekrojeniu arbuz staje się produktem gotowym do spożycia
Cały arbuz ma grubą skórkę, która przez tygodnie chroni miąższ przed drobnoustrojami. Po przekrojeniu ta naturalna bariera znika. Pokrojony arbuz może stać się źródłem zatrucia pokarmowego, jeśli zostanie skażony bakteriami takimi jak Salmonella, Listeria czy E. coli - najczęściej wskutek niewłaściwego przechowywania lub nieprzestrzegania higieny podczas krojenia.
Kluczowa jest temperatura. CDC - Centers for Disease Control and Prevention, czyli amerykańska rządowa agencja ds. kontroli i zapobiegania chorobom, będąca odpowiednikiem polskiego GIS - zaleca, aby pokrojony arbuz nie był pozostawiany w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny. Po tym czasie ryzyko namnażania bakterii gwałtownie rośnie. W upalny dzień w Pile ten czas może być jeszcze krótszy.
Nóż przenosi bakterie ze skórki do miąższu
EFSA - Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności z siedzibą w Parmie, wydający opinie naukowe będące podstawą przepisów żywnościowych w całej Unii Europejskiej - ustaliła, że jadalne części miąższu mogą zostać skażone podczas krojenia. Ostrze noża przenosi drobnoustroje z zewnętrznej skórki bezpośrednio do wnętrza owocu. Potwierdziły to badania opublikowane w bazie NIH - National Institutes of Health, czyli amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia. W badaniu przeprowadzonym na rynku detalicznym w Porto wszystkie testowane patogeny zostały przeniesione przez ostrze do wnętrza owocu, a przy przechowywaniu w temperaturze 20°C liczba bakterii wzrosła niemal stukrotnie w ciągu zaledwie 48 godzin.
Realne ogniska zachorowań - służby biją na alarm
To nie teoria. FDA - Food and Drug Administration, czyli amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków - wspólnie z CDC prowadziły śledztwo w sprawie wielostanowego ogniska zakażeń. W ognisku Salmonella Carrau powiązanym z pokrojonymi arbuzami i melonami zachorowały 93 osoby w dziewięciu stanach USA, z czego 23 wymagały hospitalizacji. Wiek zachorowanych wahał się od 1 do 97 lat. Dane EFSA wskazują też na ognisko salmonellozy związane ze spożyciem pokrojonych arbuzów i melonów odnotowane w Unii Europejskiej w latach 2007-2012.
Kto jest w grupie szczególnego ryzyka?
Najbardziej narażone są małe dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży oraz osoby z osłabionym układem odpornościowym - dla nich zakażenie Listerią może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Warto pamiętać o tym szczególnie latem, gdy gorące dni zachęcają do sięgania po schłodzone, gotowe przekąski.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem w pilskim sklepie?
Jeśli decydujesz się na pokrojonego arbuza, sprawdź kilka rzeczy jeszcze przy ladzie. Etykieta powinna zawierać datę i godzinę zapakowania oraz termin przydatności do spożycia. Owoc musi przez cały czas leżeć w ladzie chłodniczej - jeśli stoi na zwykłej półce w temperaturze pokojowej, zrezygnuj z zakupu. Uszkodzona folia, kwaśny zapach lub oznaki fermentacji, takie jak bąbelki, mogą świadczyć o tym, że owoc nie był właściwie przechowywany.
GIS: żywność w odpowiedniej temperaturze to podstawa
Polska Państwowa Inspekcja Sanitarna przypomina, że żywności łatwo psującej się nie należy pozostawiać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, a wszystkie produkty wymagające chłodzenia powinny być przechowywane w lodówce. Zasada ta dotyczy w pełni pokrojonych owoców - w tym arbuza. Pilski sanepid (PPIS Piła) przeprowadza kontrole placówek handlowych w ramach rutynowego nadzoru sanitarnego - warto wiedzieć, że ma prawo zakwestionować każdy produkt przechowywany niezgodnie z wymogami.
Bezpieczniejszy wybór - cały arbuz
Eksperci ds. bezpieczeństwa żywności wskazują, że znacznie mniejsze ryzyko wiąże się z zakupem całego arbuza. Przed przekrojeniem należy dokładnie umyć jego skórkę - nawet jeśli nie planujemy jej spożywać, bakterie z powierzchni mogą zostać przeniesione przez ostrze noża. Po przekrojeniu w domu przechowuj arbuza w lodówce, owiniętego folią lub w szczelnym pojemniku, i zjedz w ciągu 1-2 dni.
Zakup pokrojonego arbuza nie jest automatycznie niebezpieczny - pod warunkiem, że sprzedawca ściśle przestrzegał zasad higieny i chłodzenia. Jako konsument nie masz jednak pewności, jak wyglądał cały ten proces. Dlatego zasada jest prosta: sprawdź etykietę, upewnij się, że owoc leży w chłodzie, oceń stan folii i miąższu. W razie wątpliwości - wybierz całego arbuza.
