120‑letni dworzec w Nowych Skalmierzycach odzyska blask

To wiadomość, która ucieszy nie tylko mieszkańców, ale też miłośników historii i turystyki kolejowej. 120-letni dworzec kolejowy w Nowych Skalmierzycach, uznawany za jeden z najpiękniejszych obiektów tego typu w Polsce, już wkrótce przejdzie kompleksową rewitalizację. Od lat był pustostanem, jednak teraz ma szansę wrócić na mapę wyjątkowych miejsc w Wielkopolsce.

Planowana inwestycja ma nie tylko odnowić zabytkowy budynek, ale także całkowicie zmienić jego funkcję. Dworzec stanie się nowoczesnym obiektem użyteczności publicznej, który ma łączyć edukację, kulturę i działalność społeczną.

Prawie 39 mln zł wsparcia. To największa szansa od lat

Remont stanie się możliwy dzięki potężnemu wsparciu finansowemu. Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce otrzyma prawie 39 mln zł dofinansowania, w tym 34 mln zł z programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021–2027 oraz blisko 5 mln zł z budżetu państwa. Całkowita wartość projektu ma wynieść około 48 mln zł.

Konferencja prasowa inaugurująca inwestycję odbyła się w środę 14 stycznia w poczekalni dworca. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego oraz Jerzy Łukasz Walczak, Burmistrz Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, a także samorządowcy i parlamentarzyści.

Marek Woźniak nie krył emocji, podkreślając, że projekt ma ogromne znaczenie dla regionu. Zaznaczył też, że rozmowy o rewitalizacji trwały bardzo długo, ale dopiero obecna perspektywa unijnych funduszy dała realną szansę na skuteczne finansowanie.

Marszałek zwrócił uwagę na wyjątkową architekturę budynku i jego rangę na tle innych dworców. Jak podkreślano podczas konferencji, w konkursie wysoko oceniono pomysł, by po renowacji obiekt stał się wielofunkcyjnym miejscem dla mieszkańców, a nie tylko odnowionym zabytkiem "do oglądania".

Nowe Skalmierzyce planują kompleksowe przekształcenie budynku w nowoczesny obiekt publiczny o funkcjach: edukacyjnych, kulturalnych, społecznych i administracyjnych. Projekt ma zostać przeprowadzony zgodnie z wytycznymi Konserwatora Zabytków, czyli przy zachowaniu historycznego charakteru.

Co obejmie remont? Prace będą prowadzone kompleksowo

Stan techniczny dworca określono jako niezadowalający. Budynek wymaga szerokiego zakresu modernizacji. W planach są m.in.:

• izolacja fundamentów
• ocieplenie ścian
• wymiana instalacji elektrycznych
• modernizacja ogrzewania
• przebudowa instalacji wodno-kanalizacyjnych

Co istotne, inwestycja ma uwzględniać rozwiązania przyjazne środowisku, takie jak pompy ciepła i fotowoltaika, a także zasady dostępności dla osób o szczególnych potrzebach.

Dworzec w Nowych Skalmierzycach to nie jest zwykły budynek. To neogotycki gmach, który po raz pierwszy oddano do użytku w 1906 roku. Przez lata był świadkiem niezwykłych wydarzeń i historycznych przemian.

Obiekt uznawany jest za ostatni ślad dawnej granicy dwóch imperiów: Rosji i Prus. Co ciekawe, po jednej stronie dworca kursowały pociągi pruskie o rozstawie szyn 143,5 cm, a po drugiej rosyjskie o rozstawie 152,4 cm. W 1913 roku miało dojść tu do spotkania cesarza Wilhelma II i cara Mikołaja II.

To właśnie takie detale sprawiają, że miejsce ma nie tylko wartość lokalną, ale i ogólnopolską.

W ostatnich latach wiele pomieszczeń w dworcu stało pustych. Jednak sytuacja zaczęła się zmieniać po tym, jak pod koniec 2015 roku budynek przejęła Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce. W 2017 roku dworzec został wpisany na listę zabytków, co otworzyło drogę do projektów ratunkowych.

Dziś wszystko wskazuje na to, że ten obiekt może stać się jedną z najciekawszych atrakcji turystycznych tej części regionu – miejscem, gdzie historia spotka się z nowoczesnością.

W ramach programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021–2027 na rewitalizację (Działanie 07.01) przeznaczono ponad 171 mln zł. Projekt Nowych Skalmierzyc znalazł się w wąskiej, elitarnej grupie inwestycji, które otrzymały wsparcie.

Dla wielu mieszkańców to dowód, że nawet największe zabytki "skazane na zapomnienie" mogą dostać drugą szansę. Tym razem bardzo realną.