Connect with us

Ludzie

Śmigus Dyngus – nieco zapomniana tradycja

Published

on

Jeszcze kilkanaście lat temu także na ulicach Piły można było spotkać się ze zwyczajem oblewania wodą w drugi dzień Świąt Wielkanocy. Teraz, niestety, na naszych oczach tradycja ta zanika.

Jak informuje Muzeum Kultury Ludowej w Osieku nad Notecią pierwsza wzmianka o śmigusie-dyngusie pochodzi z 1420 r., i pojawiła się w jednym z artykułów synodu diecezji poznańskiej, w którym zapisano: „Zabraniajcie, aby w drugie i w trzecie święto wielkanocne mężczyźni kobiet, a kobiety mężczyzn nie ważyli się napastować, o jaja i inne podarunki, co pospolicie się nazywa dyngować, albo do wody ciągnąć, bo swawole i dręczenia takie nie odbywają się bez grzechu śmiertelnego i obrazy imienia Boskiego”.

Sam zwyczaj dyngusa jest jednak dużo starszy niż cytowany wyżej fragment. Prawdopodobnie w ciągu XIV i XV w. upowszechniła się tylko jego nazwa, co spowodowane było bezpośrednim kontaktem z kolonistami niemieckimi. Wyraz „dyngus” i „śmigus” mają bowiem niemieckie pochodzenie. Dzisiaj jest to jeden zwyczaj znany pod nazwą: „Śmigus-dyngus”; dawniej były to dwa odrębne zwyczaje.

Śmigus bądź śmigust, śmigurst (niem. schmechen – bić) polegał na uderzaniu i smaganiu zielonymi gałązkami lub uplecionymi z nich batami dziewcząt. Smaganie takie znane było na Krajnie, a w tym celu używano gałązek brzozy.
Dyngus (niem. dingen – wykupować lub dünnguss – polewka wodnista, chlust wody) był rodzajem wesołej kwesty polegającej na chodzenia od domu do domu i zbieraniu datków, zwłaszcza w postaci jaj i święconego. Dyngus połączony był z oblewaniem wodą dziewcząt i młodych mężatek, ale oblewanie nie było praktykowane we wszystkich regionach Polski; obce było m. in. na Krajnie. Dyngusem też Polacy nazywali postną zupę owsianą, której resztki z Wielkiego Postu w Wielkanoc wylewano z garnków.

Już w przeszłości podejmowano próby wyjaśnienia genezy zwyczaju oblewania wodą. Jedni uważali, że była to pamiątka chrztu Polski i Litwy, kiedy to ludność masowo oblewano wodą święconą w momencie przyjmowania nowej wiary. Inni upatrywali początek tego zwyczaju opowiadając legendę o tym jak Żydzi lali wodę z okien domów, aby rozproszyć tłum ludzi gromadzący się w Jerozolimie i rozmawiający o zmartwychwstałym Jezusie. Inni powtarzali opowieść o tym, że wodę z okien kazał lać Piłat na tłum ludzi gromadzący się aby mu złorzeczyć za wydanie Jezusa na śmierć. Jeszcze inne z podań głosi, że była to pamiątka tego, że niegdyś samego Pana Jezusa wrzucono do wody z mostu cedrowego.

Advertisement

Zwyczaje Lanego Poniedziałku są jednak dużo starsze niż tradycje chrześcijańskie i gubią się w pomroce czasów pogańskich. Pierwotnie był to zabieg magiczny, mający na celu sprowadzenie deszczów na zasiane pola i znany był różnym ludom euroazjatyckim. W Niemczech i w Serbii oblewano dziewczęta wodą podczas suszy w mniemaniu, że sprowadzi to deszcz lub zabezpieczy od suszy latem. Ponieważ woda nosi symbolikę płodności, tym należałoby tłumaczyć zwyczaje Dyngusowe. Oblewane panny i młode mężatki pobudzano do płodności, podobnie jak wiosną budząca się przyroda miała zapewnić płodność zasiewów, a tym samym urodzaj. Z biegiem czasu zwyczaj ten przerodził się w zabawę.

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Ludzie

Pilski Okrąglak zmieni swoje przeznaczenie

Published

on

By

Budynek przy ulicy Okólnej zostanie wyremontowany i zmodernizowany. Kiedyś mieściło się tu przedszkole, później budynek służył osobom bezdomnych, a teraz w tzw. Okrąglaku powstanie Pilski Instytut Integracji i Edukacji. Będzie to miejsce przyjazne seniorom, osobom z niepełnosprawnościami oraz całym rodzinom zagrożonym wykluczeniem społecznym. Koszt przebudowy, wyposażenia i prowadzenia działalności to ponad 3 miliony złotych.

Pilski Instytut Integracji i Edukacji stworzy doskonałą przestrzeń, która służyć będzie wzmocnieniu integracji społeczności miejskiej oraz rozwijaniu i aktywizowaniu grup zagrożonych wykluczeniem. Organizowane w instytucie wydarzenia integracyjne, ekologiczne, edukacyjne i kulturalne będą budować relacje międzypokoleniowe,
świadomość ekologiczną i społeczną mieszkańców.

Koszt projektu to około 2 701 000 złotych na przystosowanie istniejącej infrastruktury do nowych celów, zmiany terenów wokół budynku oraz wyposażenie obiektu. Kolejne ponad 670 tys. zostanie przeznaczona na działalność, która będzie tu prowadzona.

W obszarze społecznym w ramach działalności Centrum Aktywizacji Seniorów zaplanowano m.in. innowacyjne zajęcia poprawiające funkcje terapeutyczne, edukacyjne i pomagające osobom starszym lepiej funkcjonować w sferze społecznej, zawodowej oraz życiu codziennym.

W ramach aktywizacji gospodarczej przewidziano m.in. organizację wydarzeń w zakresie edukacji zawodowej, co pozwoli dostosować młodzież do wyzwań zawodowych związanych z Nową Ścieżką Rozwoju (m.in. pod nazwą Piła na Start, Pilska Akademia Umiejętności), zachęcić do zakładania własnej działalności gospodarczej lub rozwoju
zawodowego, co ma tym samym poprawić relatywnie złą sytuację finansową mieszkańców i niedobory na rynku pracy (szczególnie osób wysoko wykwalifikowanych). Partnerami Pilskiego Instytutu Integracji i Edukacji są uczelnie wyższe i samorządy gospodarcze.

Advertisement

Projekt jest realizowany w ramach projektu “Miasto Piła z nową energią!” finansowanego ze środków Mechanizmów Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2014-2021.

 

Continue Reading

Ludzie

Wystartowała Senioriada Powiatu Pilskiego

Published

on

By

Na Stadionie Powiatowym przy ul. Okrzei w Pile wystartowała pierwsza Senioriada Powiatu Pilskiego. To wielkie święto seniorów z całego powiatu pilskiego.

Przez najbliższe godziny odbędą się występu kabaretów, kiermasz rękodzieła, występy zespołów podopiecznych WTZ i DPS, występ grupy Seniority. Będą także pokazy ratownictwa, samoobrony, fryzjerskie oraz zumby. Seniorzy mogą też skorzystać ze stoisk Sanepidu, gdzie dowiedzą się wszystkiego m.in. o kleszczach.

Oprawę muzyczną zapewnia Krzysztof Belak.

Relacja VIDEO już niebawem na naszym kanale na Youtube. Zapraszamy do subskrypcji naszego kanału.

Organizatorem pikniku jest Powiat Pilski – Starostwo Powiatowe w Pile i Odział Okręgowy Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów w Pile.

Advertisement

Continue Reading
Advertisement