Connect with us

Ludzie

Ludowe obrzędy w święto Bożego Ciała

Published

on

fot. PAP

Procesje, feretrony, ołtarze przystrojone młodymi brzózkami, sypanie kwiatków przed kapłanem niosącym monstrancję, kwiatowe dywany to główne elementy uroczystości Bożego Ciała. Niektóre wywodzą się z czasów przedchrześcijańskich.

Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa zwane Świętem Bożego Ciała to jedna z największych katolickich uroczystości w kalendarzu liturgicznym. Boże Ciało obchodzone jest każdego roku w sześćdziesiąt dni po Wielkanocy. Jest to święto ruchome, wypada zawsze w czwartek.

 

Święto jest znane w Polsce od XIV wieku; w 1320 roku biskup krakowski Nanker ustanowił je dla diecezji krakowskiej a potem upowszechniło się w całym kraju. Podczas obchodów kościelnych wierni idą procesją do czterech ołtarzy, przy których odczytuje się fragmenty czterech Ewangelii i ksiądz błogosławi uczestników Eucharystią na cztery strony świata.

Advertisement

 

“Ludowa interpretacja święta jest oczywiście nieco inna niż oficjalna wykładnia Kościoła” – zaznaczyła w rozmowie z PAP etnograf Kamila Gillmeister. “Według ludności wiejskiej, Bóg zszedł z piedestału na ziemię, aby być blisko ludzi i ich spraw oraz by ich chronić. Ponieważ Boże Ciało przypada na tę porę roku, w której występują gwałtowne zmiany pogody, na czas burz, ulewnych deszczów, gradu, ludowe zwyczaje skupiają się na ochronie domostw, zwierząt, pól i plonów” – wyjaśnia etnografka. W tym celu uczestnicy uroczystości po jej zakończeniu zabierali do domów gałęzie młodych brzózek, którymi były przystrojone ołtarze.

 

“Młode drzewka i gałązki miały odstraszać czarownice. Wtykano je na polach zboża, lnu czy kapusty, aby ochronić uprawy przed złymi warunkami atmosferycznymi i szkodnikami” – mówi Gillmeister. “W podobnym celu pleciono wianki z ziół, np. macierzanki, rozchodnika, grzmotnika, dziurawca, barwinka. Każdy wianek był zrobiony z innego ziela, przybrany kwiatami i związany lipowym łykiem albo kolorową wstążką. Wianki trzymano w kościele przez całą oktawę Boże Ciała, aby nabrały świętej mocy i pomagały ludziom chronić dom, gospodarstwa, uprawy i zwierzęta przed czarownicami, burzami, piorunami, pożarami. Następnie wieszano je nad oknami i drzwiami chałup, nad wejściem do stajen i obór” – dodaje etnografka.

Advertisement

 

“Święto Bożego Ciała pełni ogromną funkcję społeczną, co wiąże się z obrzędowością starszą niż katolicka” – powiedziała PAP Dorota Majkowska-Szajer, antropolożka kultury. W tradycjach przedchrześcijańskich ochronna rola Święta miała swoje ważne znaczenie. “Chodziło nie tylko ochronę przed żywiołami, ale też – to naprawdę ciekawy styk kultur – przed czarownicami” – zaznacza Majkowska-Szajer i dodaje – że znane są podania o tym, że ksiądz, patrząc przez monstrancję, mógł rozpoznać czarownicę po tym, że miała skopek od mleka na głowie”.

 

Święto Bożego Ciała – jak zauważa Majkowska-Szajer – “jest też manifestacją życia społecznego parafii, bractw, stowarzyszeń, Straży Pożarnej. To także dobry czas na publiczne pokazanie się w strojach ludowych, w strażackich mundurach – w tym, co się ma najlepszego”.

Advertisement

 

Boże Ciało to barwne święto, w Polsce istnieje tradycja układania dywanów z kwiatów. Z tych kolorowych kwietnych kompozycji, składających się z płatków i całych kwiatów słyną takie miejscowości jak Klucz, Olszowa, Zalesie Śląskie, Zimna Wódka i przede wszystkim Spycimierz.

 

W barwnych procesjach niesione są chorągwie, obrazy religijne w ozdobnych ramach, feretrony, czyli płaskorzeźby lub rzeźby świętych. “W Muzeum Etnograficznym w Krakowie mamy rzeźby feretronowe” – mówi Majkowska-Szajer. “Niektóre wyglądają jak drewniane lalki z ruchomymi raczkami, inne przesłonięte są ozdobnymi szatami. Świadczą one o długiej historii wędrowania z pasyjnymi ołtarzykami” – dodaje.

Advertisement

 

Na świecie początek tradycji obchodzenia święta Bożego Ciała sięga XIII wieku, kiedy na Soborze Laterańskim IV w roku 1215 w Kościele Katolickim przyjęto dogmat o przemianie substancji chleba i wina w ciało i krew Chrystusa. Wraz z ogłoszeniem dogmatu, wzrosło zainteresowanie kultem Eucharystii, która przestawała być jedynie elementem liturgii, lecz coraz mocniej postrzegana była jako dowód na trwałą obecność Chrystusa na Ziemi. (PAP)

 

autorka: Anna Bernat

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ludzie

Rajd Niezapominajki już za nami

Published

on

By

Gdy zbliża się 15 maja, imieniny Zofii i Dzień Polskiej Niezapominajki wszyscy słuchacze pilskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku wiedzą, że to czas by odkurzyć swoje dwa kółka i ruszyć na szlak rajdu rowerowego.

Tak było i w tym roku, już po raz jedenasty odbyła się wspólna impreza UTW, Nadleśnictwa Zdrojowa Góra, Nadnoteckiego Instytutu UAM oraz cyklistów zgromadzonych wokół SOBÓT NA DWÓCH KÓŁKACH.

Wycieczka nie była może zbyt długa, bo liczyła tylko około 13 kilometrów ulicami Piły ale doliczyć jeszcze trzeba odległość jaką kilkudziesięciu uczestników wycieczki musieli pokonać by wrócić do domów z pikniku przygotowanego w ogrodzie przy nadleśnictwie. Przedtem jednak w holu UAM obejrzeliśmy piękną wystawę malarską z wizerunkami kwiatów – jakże wiosenny to temat…

A na mecie czekały na uczestników kiełbaski znad ognia, ogórki kiszone, kawa i herbata oraz tradycyjny tort, którego smak czuję do tej pory… A Pan Nadleśniczy

Advertisement

Adam Standio skorzystał z okazji i obdarował wszystkich uczestników pikniku (uczciwie, nie tylko rowerzystów ale i tych co dojechali autobusem) pamiątkowymi torbami. A okazja była ku temu godna – Lasy Państwowe obchodzą w tym roku jubileusz 100-lecia!

Od kilku lat Rajd Niezapominajkowy nosi imię Krystyny Szymańskiej, słuchaczki UTW, wrażliwej poetki, która niestety odeszła na „drugą stronę tęczy”. Nim jednak zabrakło Jej wśród żywych napisała wierszyk o tym uroczym niebieskookim kwiatku, który pozwalam sobie przytoczyć –

„Jestem skromnym, małym kwiatkiem

niebieściutkie płatki mam,

Advertisement

w mojej nazwie siła drzemie,

co pamiętać każe Wam.

O tych latach co minęły,

ludziach kiedyś bliskich Wam

Advertisement

o miłości i przyjaźni,

o przyrodzie, w której trwam.

Niech mój wygląd Was nie zmyli

i nie myślcie, że to bajka,

Advertisement

ja pamiętam dziś o wszystkim

    • jestem Niezapominajka.”

Następny Rajd Niezapominajkowy już za rok, niezmiennie 15 maja i znów rowery ruszą na trasę ozdobione niebieskimi balonikami…

J. Balcerzak

Advertisement
Continue Reading

Ludzie

KGW Dziembowo świętowało piękny jubileusz

Published

on

By

fot. FB/UMiG Kaczory

Panie z KGW Dziembowo w towarzystwie zaprzyjaźnionych organizacji oraz władz samorządowych w sobotni wieczór świętowały piękny jubileusz 60-lecia.

Tę znakomitą ucztę dla ciała i ducha rozpoczęła Przewodnicząca Koła Natalia Perz, która przywitała przybyłych gości oraz przedstawiła rys historyczny koła:
„Koło powstało 15 kwietnia 1964 roku z inicjatywy Pani Izabeli Kaźmierczyk, która jako pierwsza pełniła funkcję przewodniczącej. Następnie funkcje te obejmowały kolejno Danuta Gonia, Krystyna Zdanowska i Renata Dorsz. Jak wynika z zachowanych dokumentów najprawdopodobniej w roku 1996 działalność KGW została zawieszona i przerwa ta trwała 9 lat. 8 marca 2005 roku na spotkaniu z okazji Dnia Kobiet zorganizowanym przez sołtysa Jana Kieruja działalność Koła została wznowiona a na przewodniczącą wybrano Panią Marię Renatę Bąkowską, która pełniła tę funkcję do 12 lipca 2016 roku. Po niej funkcję przewodniczącej Koła przejęła Pani Natalia Perz i pełni ją po dziś dzień. Przez te 60 lat działalności koło prężnie funkcjonowało. W 2021 roku Panie wpisały Koło do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich
Nie obyło się bez podziękowań. Najważniejsze podziękowania powędrowały do członkiń, których aktualnie jest w kole 43. Panie dostały pamiątkowy list oraz kubek z logiem koła. Specjalne wyróżnienia trafiły na ręce Pań szczególnie zasłużonych dla koła, które są w Kole od samego powstania, mianowicie do: Pani Anieli Rucińskiej, Pani Teresy Zodrow oraz Pani Barbary Strankowskiej oraz do byłych przewodniczących Pani Danuty Goni oraz do Pani Marii Renaty Bąkowskiej.
Podczas uroczystości Burmistrz Miasta i Gminy Kaczory Brunon Wolski złożył Paniom życzenia. Podkreślił jak przez lata działalności Koło Gospodyń Wiejskich w Dziembowie potrafiło zrzeszać mieszkańców. Na ręce przewodniczącej złożył życzenia i gratulacje, a także pamiątkową statuetkę, list oraz bukiet kwiatów. Nie omieszkał również pominąć byłych przewodniczących Koła, które tak wiele do niego wniosły na przestrzeni tych 60 lat.

Continue Reading

Advertisement
Advertisement